Ажиглагч (Observer) бол нэг -> олон (1->∞) харьцааг илэрхийлэх төлөв байдлын хэв. Энэ утгаараа ажиглагдах нэг харин ажиглагч олон обьектууд байдаг. Ажиглагдаж буй обьектын өөрчлөлтүүд ажиглагчдад автоматаар тараагдана. Нийтлэгч, бүртгүүлэгчийн харилцаа нь энэхүү хэвийн үйлдлийг тодорхойлдог болохоор бас Publisher-Subscriber (нийтлэгч - бүртгүүлэгч) гэж ч нэрлэдэг. Жишээ нь бүртгүүлэгч буюу хэрэглэгчид сайтаас цахим шуудангаар мэдээлэл авахаар бүртгүүлэгч болно.

Үйл явдал /event/ тодорхой үйлдэл хийгдсэн талаар системд мэдэгддэг. Хэрвээ бид энэхүү үйлдлийг ажиглах хэрэгтэй бол яг энд үйл явцыг хэрэглэж болно.
Жишээ болгоод банкны дансыг тодорхойлох 

class Account
{
    // дансны үлдэгдэл
    public int Sum { get; private set; }
    // байгуулагчаар дансны эхний үлдэгдлийг тогтооно
    public Account(int sum) => Sum = sum;
    // дансанд мөнгө хийх
    public void Put(int sum) => Sum += sum;
    // данснаас мөнгө авах
    public void Take(int sum)
    {
        if (Sum >= sum)
        {
            Sum -= sum;
        }
    }
}

классийг аваад үзье. Байгуулагчид Sum шинжид хадгалагдах эхний үлдэгдлийг тогтооно. Put аргаар дансанд мөнгө хийнэ.

Юуны өмнө ОХП-ын хэлүүд болон C# хэлэнд байдаг тодорхой суурь ухагдхууны талаар ойлголтыг авах хэрэгтэй. ОХП-ын хэлэнд бараг бүх обьектууд өгөгдлийн төрлүүд байдаг.

• Хувьсагч гэдэг нь төрөл бүрийн утгуудыг авч болдог дараа нь тэдгээрийг өөр төрлийн утгаар өөрчилж болдог хэлний элемент юм. Иймээс түүнийг хувьсагч гэж нэрлэдэг. Тогтмол утга гэж бас байдаг. Тогтмол утга нь хувьсагчаас ялгаатай нь өөрийн утгаа компиляц хийх үед ганц удаа аваад тухайн утгаа дахин өөрчилдөггүй. Хувьсагч гэдгийг ямар нэгэн зүйлийг эсхүл тухайн зүйл хаана байгааг заах мэдээллийг хадгалж болдог хайрцагтай зүйрлэж болно.
• Өгөгдлийн төрөл гэдгийг хувьсагч авч болох утгуудын олонлог гэж ойлгоно. Хэрвээ бид хувьсагчийг бүхэл тоон төрлийнх гэж заавал түүнд зөвхөн бүхэл тоог эсхүл логик төрлийнх гэвэл зөвхөн логик утгыг авна гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл хувьсагч өөрийн төрөлд багтах утгуудын олонлогоос л утгаа авах ёстой гэсэн үг.
• Обьект гэдэг нь хувьсагч авсан тодорхой утга эсхүл тухайн утгыг авах холбоосын утгыг хувьсагчид олгосонг хэлнэ. Энэ ойлголт нь ОХП-ын үндсэн гол ойлголт байдаг.
  
  

Нийтлэлээр графикийн хэвүүдийн /GUI pattern/ түүхийг авч үзье. Боловсруулалтын графикийн хэвүүдийг 30 гаруй жилийн туршид боловсруулж байгаа бөгөөд энэ хугацаанд гарч ирсэн бүх хэвүүдийн талаар авч үзэх нь боломжгүй зүйл. Иймээс сүүлийн 30 жилд бий болсон үндсэн хоёр чиг хандлагын талаар авч үзээд энэхүү хоёр хандлага эцэстээ Silverlight ийн MVVM ба WPF паттерн болон хувирсанг харцгаая. Хэрвээ та графикийн хэвүүдийн түүхийн талаарх мэдээллийг сонирхож байвал Мартин Фаулерын - GUI Architectures нийтлэлийг уншаарай.