Нүүр » Бусад хичээлүүд » Шатрын хичээлүүд

Шатрын хичээлүүд ( 140 )

Шатар бол оюуны гимнастик гэдэг. Иймээс хүн бүр шатарчин болох албагүй ч энэхүү гайхамшигтай тоглоомыг тоглож чаддаг байх нь чухал. Ялангуяа хүүхэд багачууд шатар тоглож сурах нь тэдний сурлага, хүмүүжилд их сайн нөлөө үзүүлдэг тул манай ЕБС-ийн хичээлийн программд шатрын хичээлийг оруулахаар болсон байх. Гэхдээ шатрыг заавал багшаар заалгах албагүй. Өөрөө сурах бүрэн боломжтой. Яг тогтсон тодорхой дүрэмтэй тул буруу сурна гэсэн ойлголт байхгүй. Шатраар тууштай хичээллэж амжилт гаргахын тулд танд бүр хувийн дасгалжуулагч багш хэрэгтэй болно. Анхан шатны мэдлэгийг өөрөө сурахад ямарч асуудалгүй.

Танд амжилт хүсье

Төвийн гараа

Нээгдсэн тоо: 1

Нийтийн

 

Төвийн гараа нь нээлттэй гараануудын төрөлд орох ба дөрөв дэх дэлхийн аварга А. Алехин гарааг "Гарааны хэт эрт үед бэрсээр нүүдэл хийх нь давууг авчирч чадах нь юу л бол. Гэхдээ хар өрсөлдөгч ноёнгийн жигүүрт тэр бүү хэл төвд дайралтыг үүсгэж амжихааргүйгээр чамбай тоглох ёстой. Учир нь цагаан бэрс g3 нүднээс хар ноёнгийн богино сэлгээний байрлалд хүчтэй дарамтыг үзүүлэх л болно" гэж оновчтой тодорхойлсон байдаг. Энэхүү тодорхойлолт өнөө цагт ч утгаа алдаагүй л байгаа. Голдуу хоёр өөр талын сэлгээтэй, жигүүрүүдэд харилцан дайралттай нарийн төвөгтэй байрлал үүсдэг. Орчин цагт тэмцээнүүдэд ховор дайралддаг.

[Event "Төвийн гараа"] 1. e4 e5 2. d4 exd4 3. Qxd4 {Бэрсээ хэтэрхий эрт тоглолтод оруулснаар цагаан өрсөлдөгчид хөлөлгөөгөө амархан дуусгах боломжийг олгоно.} (3. Bc4 {гэж нүүвэл төвийн гамбитын хувилбар}) ({харин} 3. c3 dxc3 4. Bc4 cxb2 {нүүдлүүдийн дараа хойд гамбит хувилбар болно.}) 3... Nc6 4. Qe3 Nf6 5. Nc3 (5. e5 Ng4 6. Qe4 d5 7. exd6+ Be6 {гэх нь хэт яарсан хэрэг болно. Учир нь цагааны боднууд байрандаа байж байхад хар бүх бодоо хөллөж амжина. Хэрвээ} 8. dxc7 {гэвэл дор хаяахад л} Qd1+ 9. Kxd1 Nxf2+ 10. Ke1 Nxe4 {гээд хар хүү хожин санаачлагаа хадгалсаар байх болно.}) 5... Bb4 6. Bd2 O-O 7. O-O-O Re8 {хар найдвартай байрлалтай. d7-d5 гэж e шугамыг дайрахаар заналхийлнэ. Гараанд бэрсээ эртлэн хөдөлгөх нь өөрийн сул талтай нь эндээс тодорхой.}
 

Испани өрөг. Жишээ өргүүд II

Нээгдсэн тоо: 4

Төлбөртэй

 

c6 -гийн хар морийг цагаан тэмээгээр дарах эсхүл авах тогтмол заналхийхэд оршихын дээр зарим хувилбарт e5 хар хүүг сулруулах зорилготой тактик бол Испани өргийн санаа. Төрөл бүрийн шатрын програмууд гарааг цагаанд хамгийн ирээдүйтэйн нэг гэж үнэлэдэг. Өргийг их мастерууд тоглолтондоо өргөн ашиглахын дээр шатар сонирхогчдын дийлэнх нь энэ гараагаар ихээр тоглодог. Гарааны онолын хэсгийн хичээлүүдийг үзсэн бол одоо гарааг мастерууд өрөгтөө хэрхэн ашиглан тоглосон жишээнүүдийг үргэлжлүүлэн харцгаая.

Сайтын зарим материалуудыг үзэхийн тулд та тусгай эрхтэй хэрэглэгч байх ёстойг сануулъя. Өөрийгөө хөгжүүлэхэд багахан хэмжээний төлбөрөөс зайлсхийх хэрэггүй болов уу. Хүн өөрийгөө дайчлан суралцаж чаддаг болсны дараа л жинхэнэ сурах үйлс эхэлдэг гэдгийг ойлгоорой. Бие даан судалж сураагүй хүн олигтой мэдлэгтэй болно гэдэг юу л бол. Энэхүү хоосон зайг нөхөхөд сайтын зорилго оршиж байгаа болно.

[Event "Бильбао, 2009"] [White "Широв"] [Black "Аронян"] 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Ba4 Nf6 5. O-O Be7 6. Re1 b5 7. Bb3 O-O 8. c3 d5 9. exd5 Nxd5 10. Nxe5 Nxe5 11. Rxe5 c6 12. d4 Bd6 13. Re1 Qh4 {харын идэвхижил өрсөлдөгчийн хүрээний сул нүднүүдтэй хослон цагаанд хүүний илүүгээ ашиглах боломжийг багасгасан} 14. g3 Qh3 15. Be3 Bg4 16. Qd3 Rae8 17. Nd2 Qh5 (17... Re6 {өөр зам боломжтой} 18. Qf1 Qh5 19. f3 Nxe3 20. Qf2 Nd5 21. fxg4 Qxg4 {гээд хар хангалттай тоглолттой. (Крамник - Аронян, Ереван, 2007)}) 18. a4 {угтсан тоглолтын стандарт арга.} ({Бакро - Аронын (Нальчик, 2009) нарын өрөгт цагаан} 18. Qf1 Re7 19. a4 Rfe8 20. axb5 axb5 21. Bxd5 Qxd5 22. Qg2 Qxg2+ 23. Kxg2 h5 24. Ra5 h4 25. Rea1 hxg3 26. hxg3 Be6 {гээд давууг олоогүй.}) 18... Re6 19. axb5 axb5 20. Nf1 Bf5 21. Qd2 Bh3 ({Иванчук - Соколов (Биль, 1989) нарын өрөгт хар} 21... Rfe8 22. Bxd5 cxd5 23. Bf4 Rxe1 24. Rxe1 Rxe1 25. Qxe1 Be4 26. Nd2 Bxf4 27. Nxe4 dxe4 28. gxf4 Qg4+ {гээд тоглолтыг тэнцвэржүүлсэн.}) 22. Bd1 Qg6 23. Bf3 Qf5 24. Bh1 Rfe8 25. Re2 h5 26. Qc2 Qg4 27. Ree1 h4 28. Qd1 Qf5 {энд хүртэл үйл явдал динамик тэнцвэрийн хүрээнд явагдсан ч цагаан илүү үр дүнд хүрэхээр шийдсэн.} 29. Qf3?? {ухаалаг өөр ямар нэгэн нүүдэл ийм үр дүнд авчрахгүй байсан байх} Qg6!! {цагаан буусан. Тэдэнд хамгаалалт байхгүй нь гайхмаар. Хар бэрсийг барих заналтай. Жишээ нь} 30. Ra6 ({хэрвээ} 30. Qd1 {гэвэл} hxg3 31. hxg3 Nxe3 {гээд цааш} 32. Rxe3 Rxe3 33. Nxe3 Rxe3! 34. fxe3 Qxg3+ {гэж бут ниргэнэ.}) 30... Bg4 31. Qg2 h3
 

Испани өрөг. Жишээ өргүүд I

Нээгдсэн тоо: 23

Бүртгүүлэх

 

Их мастерууд өргөнөөр ашигладаг гараануудын нэг бол Испани өрөг. Шатар сайн тоглож сурахын тулд онолын мэдлэгээс гадна практик буюу шатар тоглох их үүрэгтэй. Үүний зэрэгцээ мастерууд гараануудаар хэрхэн тоглож байсан өргүүдийг судлах хэрэгтэй. Ингэснээр тухайн гараагаар хэрхэн тоглох дадлагыг эзэмших маш сайн талтай. Тоглолтын явц, хийглэж байгаа нүүдлүүдийн учрыг сайн ойлгон материалыг бүрэн дүүрэн ойлгож авахыг эрмэлзээрэй. Мастеруудын өрөгт хийгдэж байгаа нүүдлүүдэд сул нүүдэл байхаас буруу буюу алдаатай нүүүдлүүд бараг байдаггүй тул зарим нүүдлийн утгыг ойлгоход хүндхэн байж болох ч дахин үзэн судлан ойлгон аваарай.

Сайтын зарим материалуудыг үзэхийн тулд та тусгай эрхтэй хэрэглэгч байх ёстойг сануулъя. Өөрийгөө хөгжүүлэхэд та багахан хэмжээний төлбөрөөс зайлсхийх хэрэггүй болов уу. Хүн өөрийгөө дайчлан суралцаж чаддаг болсны дараа л жинхэнэ сурах үйлс эхэлдэг гэдгийг ойлгоорой. Бие даан судалж сураагүй хүн олигтой мэдлэгтэй болно гэдэг юу л бол. Энэхүү хоосон зайг нөхөхөд сайтын зорилго оршиж байгаа болно.

 

Испани өрөг. 5... Мf6xe4 хувилбар

Нээгдсэн тоо: 21

Нийтийн

 

Шатар сайн тоглож сурахад гарааны мэдлэг чухал тул гараануудын хичээлүүдийг нийтэлж байгаа. Энэ удаад Испани өргийн 5... Мf6xe4 хувилбарыг орууллаа. Гроссмейстерүүд өрөгтөө хамгийн өргөн ашигладаг гараануудын нэг бол Испани өрөг. Гарааг зохиогчийг Руи Лопес гэж үздэг. Зарим улсуудад гарааг зохиогчийн нэрээр буюу "Руи Лопесийн /Ruy Lopez/ гараа" гэж нэрлэдэг. Гэсэн хэдий ч энэхүү гарааны талаарх анхны мэдээлэл XV-XVI зууны Испаний шатарчин Луис Рамирес де Лусений гарын авлагад дурдагдсан байдаг. Гараа нь нарийн, олон төрлийн схемтэйгээрээ онцлогтой. Испани өргийн санаа нь c6 -гийн хар морийг цагаан тэмээгээр дарах эсхүл авах тогтмол заналхийхэд оршихын дээр зарим хувилбарт e5 хар хүүг сулруулах зорилготой. Төрөл бүрийн шатрын програмууд гарааг цагаанд хамгийн ирээдүйтэйн нэг гэж үнэлэдэг.

Испани өргийн 5... Мf6xe4 хувилбартай танилцахаас өмнө Брейерийн дэвшүүлсэн хувилбарыг харцгаая.

[Event "Испани өрөг. Брейерийн хамгаалалт"] 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Ba4 Nf6 5. O-O Be7 6. Re1 b5 7. Bb3 d6 8. c3 O-O 9. h3 {нүүдлүүдийн дараа үүсэх Испани өрөгийн ердийн байрлалд Брейер хамгаалалтын сонирхолтой төлөвлөгөөг дэвшүүлсэн} Nb8 {энэхүү өөрийн онцлогтой нүүдлийн санаа нь морио d7 дээр шилжүүлснээр морь тэндээс харын төвийн хүүнүүдийн байгуулалтыг дэмжих хэрэгцээ гарвал ноёнгийн жигүүрт шилжинэ. c8 хар тэмээ b7 дээр хөллөнө.} 10. d4 Nbd7 11. Nbd2 Bb7 12. Bc2 Re8 13. Nf1 Bf8 (13... d5 {төвд ажиллах гэсэн сонирхолтой оролдлого. Цагааны оновчтой} 14. Nxe5 Nxe5 15. dxe5 Nxe4 16. f3! {-нүүдлүүдийн дараа цагаанд боломж илүү. (Чандлер - Спасский, 1985)}) 14. Ng3 g6 15. a4 c5 {нарийн төвөгтэй энэхүү байрлалд ч (Ананд -Пикет, Монако 2000 нарын өрөгт) }16. d5 Nb6 17. Qe2 Nxa4 18. Bxa4 bxa4 19. Rxa4 {гээд цагааны боломж илүүг харуулсан}
 

Испани өрөг. 7... O-O хувилбар

Нээгдсэн тоо: 20

Бүртгүүлэх

 

Мастерууд хамгийн ихээр тоглодог өргүүдийн нэг бол Испани өрөг учраас нилээд дэлгэрэнгүй судлагдсан боломжууд ихтэй нээлттэй гараа юм. Гарааны санаа нь c6 -гийн хар морийг цагаан тэмээгээр дарах эсхүл авах тогтмол заналхийхэд оршихын дээр зарим хувилбарт e5 хар хүүг сулруулах зорилготой. Төрөл бүрийн шатрын програмууд гарааг цагаанд хамгийн ирээдүйтэйн нэг гэж үнэлэдэг.

Гарааны олон хувилбарууд байдгийг өмнөх хичээлүүдэд нийтэлсэн тул тэдгээрийг үзэхийг зөвлөе. Гарааг мэдсэнээр таны тоглолтын түвшин эрс өснө гэдэгт эргэлзэх зүйлгүй. Шатар сонирхогчдын дунд хамгийн ихээр тохиолддог хүндрэл бол гараануудыг муу мэдлэг. Гарааны нүүдлүүд дээр алдаа хийн өргийн хувь заяаг шийдэх явдалтай та ч бишгүй тулгарч байсан байх.

 

Испани өрөг. 3... a7-a6

Нээгдсэн тоо: 33

Төлбөртэй

 

Испани өргийн санаа нь c6 -гийн хар морийг цагаан тэмээгээр дарах эсхүл авах тогтмол заналхийхэд оршихын дээр зарим хувилбарт e5 хар хүүг сулруулах зорилготой. Төрөл бүрийн шатрын програмууд гарааг цагаанд хамгийн ирээдүйтэйн нэг гэж үнэлэдэг.
Испани өрөг олон үргэлжлэлийн хувилбартайг өмнөх хичээлүүдэд үзсэн. 3... a7-a6 гэж үргэлжлэх хувилбарыг судлахын өмнө 19-р зуунд Янишийн боловсруулсан 3... f7-f5 гэж сөрөг довтолгооны сонирхолтой хувилбарыг харцгаая.

[Event "Испани өрөг. 3... f7-f5 хувилбар"] 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 f5 {энэхүү сөрөг дайралт хийх гэсэн сонирхолтой оролдлогыг Яниш боловсруулсан} 4. Nc3 fxe4 5. Nxe4 Nf6 (5... d5 6. Nxe5 dxe4 7. Nxc6 Qd5!? {хувилбар нилээд нарийн төвөгтэй тоглолтод хүргэнэ.}) 6. Nxf6+ Qxf6 7. Qe2 Be7 {хар e5 нүдийг сулруулсан ч сайн хөлөлгөө хийсэн.} 8. Bxc6 bxc6 9. Nxe5 O-O 10. O-O Bd6 11. d4 {гээд цагаан арай илүү тоглолттой.}
 

Испани өрөг. 3... Мc6-d4 хувилбар

Нээгдсэн тоо: 100

Нийтийн

 

Гроссмейстерүүд өрөгтөө хамгийн өргөн ашигладаг гараануудын нэг бол Испани өрөг. Гарааг зохиогчийг Руи Лопес гэж үздэг. Зарим улсуудад гарааг зохиогчийн нэрээр буюу "Руи Лопесийн /Ruy Lopez/ гараа" гэж нэрлэдэг. Гэсэн хэдий ч энэхүү гарааны талаарх анхны мэдээлэл XV-XVI зууны Испаний шатарчин Луис Рамирес де Лусений гарын авлагад дурдагдсан байдаг. Гараа нь нарийн, олон төрлийн схемтэйгээрээ онцлогтой. Гарааны онолын боловсруулалтад В. Стейниц, К. Яниш, М. Чигорин, Ф. Маршалл, З. Тарраш, А. Алехин, М. Эйве, П. Керес, В. Смыслов, И. Болеславский, И. Зайцев, С. Фурман, А. Карпов, Г. Каспаров, Г. Липский зэрэг олон тооны шатарчид их үүрэг гүйцэтгэсэн.
Испани өргийн санаа нь c6 -гийн хар морийг цагаан тэмээгээр дарах эсхүл авах тогтмол заналхийхэд оршихын дээр зарим хувилбарт e5 хар хүүг сулруулах зорилготой. Төрөл бүрийн шатрын програмууд гарааг цагаанд хамгийн ирээдүйтэйн нэг гэж үнэлэдэг.

Шатар сонирхогч болон суралцагчид шатрын гарааны мэдлэгээ дээшлүүлэх нь тоглолтын чанарт илт мэдэгдхүйц дэвшил авчирдаг. Иймд сайтад нийтлэгдэж буй гарааны хичээлүүдийг уншин судлаарай.

 

Испани өрөг. Берлиний хамгаалалт

Нээгдсэн тоо: 72

Бүртгүүлэх

 

Гроссмейстерүүд өрөгтөө хамгийн өргөн ашигладаг гараануудын нэг бол Испани өрөг. Гарааг зохиогчийг Руи Лопес гэж үздэг. Зарим улсуудад гарааг зохиогчийн нэрээр буюу "Руи Лопесийн /Ruy Lopez/ гараа" гэж нэрлэдэг. Гэсэн хэдий ч энэхүү гарааны талаарх анхны мэдээлэл XV-XVI зууны Испаний шатарчин Луис Рамирес де Лусений гарын авлагад дурдагдсан байдаг. Гараа нь нарийн, олон төрлийн схемтэйгээрээ онцлогтой. Гарааны онолын боловсруулалтад В. Стейниц, К. Яниш, М. Чигорин, Ф. Маршалл, З. Тарраш, А. Алехин, М. Эйве, П. Керес, В. Смыслов, И. Болеславский, И. Зайцев, С. Фурман, А. Карпов, Г. Каспаров, Г. Липский зэрэг олон тооны шатарчид их үүрэг гүйцэтгэсэн.
Испани өргийн санаа нь c6 -гийн хар морийг цагаан тэмээгээр дарах эсхүл авах тогтмол заналхийхэд оршихын дээр зарим хувилбарт e5 хар хүүг сулруулах зорилготой. Төрөл бүрийн шатрын програмууд гарааг цагаанд хамгийн ирээдүйтэйн нэг гэж үнэлэдэг.

Шатар сонирхогч болон суралцагчид шатрын гарааны мэдлэгээ дээшлүүлэх нь тоглолтын чанарт илт мэдэгдхүйц дэвшил авчирдаг. Иймд сайтад нийтлэгдэж буй гарааны хичээлүүдийг уншин судлаарай.

 

Испани өрөг. Стейницийн хамгаалалт

Нээгдсэн тоо: 47

Төлбөртэй

 

Гроссмейстерүүд өрөгтөө хамгийн өргөн ашигладаг гараануудын нэг бол Испани өрөг. Гарааг зохиогчийг Руи Лопес гэж үздэг. Зарим улсуудад гарааг зохиогчийн нэрээр буюу "Руи Лопесийн /Ruy Lopez/ гараа" гэж нэрлэдэг. Гэсэн хэдий ч энэхүү гарааны талаарх анхны мэдээлэл XV-XVI зууны Испаний шатарчин Луис Рамирес де Лусений гарын авлагад дурдагдсан байдаг. Гараа нь нарийн, олон төрлийн схемтэйгээрээ онцлогтой. Гарааны онолын боловсруулалтад В. Стейниц, К. Яниш, М. Чигорин, Ф. Маршалл, З. Тарраш, А. Алехин, М. Эйве, П. Керес, В. Смыслов, И. Болеславский, И. Зайцев, С. Фурман, А. Карпов, Г. Каспаров, Г. Липский зэрэг олон тооны шатарчид их үүрэг гүйцэтгэсэн.
Испани өргийн санаа нь c6 -гийн хар морийг цагаан тэмээгээр дарах эсхүл авах тогтмол заналхийхэд оршихын дээр зарим хувилбарт e5 хар хүүг сулруулах зорилготой. Төрөл бүрийн шатрын програмууд гарааг цагаанд хамгийн ирээдүйтэйн нэг гэж үнэлэдэг.

Шатар сонирхогч болон суралцагчид шатрын гарааны мэдлэгээ дээшлүүлэх нь тоглолтын чанарт илт мэдэгдхүйц дэвшил авчирдаг. Иймд сайтад нийтлэгдэж буй гарааны хичээлүүдийг уншин судлаарай.

 

Дөрвөн морины гараа. Жишээ өргүүд

Нээгдсэн тоо: 55

Төлбөртэй

 

Шатрын онолын мэдлэгээ бататгах хамгийн сайн арга бол мастеруудын өргийг судлах. Дөрвөн морины гарааны жишээ өргүүдэд мастерууд хэрхэн тоглож байгааг сайн судлан суралцаарай.

[Event "Антверпен, 2009. Дөрвөн морины гараа"] [White "Бакро"] [Black "Саркисян"] 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Nc3 Nf6 4. Bb5 Nd4 5. Bc4 Nxf3+ ({Ихэнхдээ} 5... Bc5 {гэж тоглодог}) 6. gxf3!? {Сонин шийдэл. Цагаан тэргээ g шугамаар ашиглахаар тооцсон.} Bc5 7. Rg1 Nh5 8. d4! Bxd4 9. Ne2 d5! ({Цагаан дайралтын хүчтэй нөөцтэй хувилбар руу хар явсан. Илүү нь} 9... Qf6) 10. Bxd5 c6 11. Nxd4 cxd5 12. Rg5! {тэрэг 5-р хэвтээгээр тоглох замд гарлаа.} exd4 13. Rxd5 Qb6 14. Rxh5 Be6 15. b3 O-O?! ({Илүү сайн нь} 15... g6 16. Rg5 f6 17. Rg2 O-O-O) 16. Bb2 g6? (16... Rad8!?) 17. Bxd4 Qc7 18. Bf6! {Бd1-d2(c1)-h6! гэх заналаас хар буусан.}