PHP (Personal Home Page Tools) гэдэг нь веб сервер дээр HTML хуудас үүсгэхэд зориулагдсан програмчлалын хэл юм. Энэ хэлийг сурснаар та хуудасны тоолуур, зочны хуудас гэх мэт энгийн програмаас хэрэглэгчийн үйлдлийг хянах чадвартай том хэмжээний веб сайтыг зохиох боломжтой. Хэлний бүх боломжийг тайлбарлан бичихэд олон хуудас материал болох хэдий ч хэл нь хэн ч үзэхэд энгийн ойлгомжтой. Өнөөдөр олон мянган програм зохиогчид PHP ашиглаж, сая сая веб сайтууд энэ хэл дээр ажиллаж байна.

Хэлний түүхээс

PHP нь програмчлалын бусад хэлнүүдээс ялгаатай нь хэлийг ямар нэгэн компани эсвэл мундаг програм зохиогч боловсруулаагүй харин Расмус Лердорф гэх жирийн програм зохиогч 1994 онд зохиосон. Хэл зохиосон зорилго нь Расмус өөрийн веб хуудасаа илүү интерактив байдалтай болгох байлаа. Удалгүй Расмус програмчлалын C хэл дээр өгөгдлийн сантай холбогдох боломжтой эхний хувилбарыг гаргасан. Энэ нь хэрэглэгчдэд энгийн веб програм зохиох бололцоог олгосон.
1997 онд веб формтой ажиллах боломжтой PHP/FI 2 (Personal Home Page / Form Interpreter) хувилбар гарсан. Энэ хувилбарыг боловсруулах ажилд нилээд олон хүмүүс оролцон ажилласан байна. Ер нь хэл нь анхнаасаа нээлттэй кодтой байсан нь хэн хүссэн хүн хэлийг боловсронгуй болгох ажилд оролцох боломжийг нээж өгсөн. Эдгээр хүмүүст Зив Сураски (Zeev Suraski), Энди Гутманс (Andi Gutmans) нар нь зүй ёсоор тооцогдоно. Расмус дээрх хүмүүстэй хамтран ажилласны үр дүнд 1998 онд PHP 3 гэсэн албан ёсны хувилбарыг гаргасан. Үүний дараа хэл зохиогчид PHP –г цаашид улам боловсронгуй болгосноор 2000 онд хэлний 4.0 хувилбар гарсан ба эдүгээ хэлний 5.0 хувилбар гараад байгаа билээ.

Бид АУСистемийнхээ үндсэн класс, хэрэглэгч болон админ талын скриптүүд, баазаа үүсгээд байгаа. Одоо сайтын хэв буюу темплейт хэсгийг кодлох ажилдаа орох цаг болсон. Ингээд энэ хичээлээр хэрэглэгчийн талын хэсгийн хэвийг үүсгэх ажлыг хийх болно.

Оруулан ирэх файлууд.

Манай системийн хуудаснуудын толгой, хөл хэсгүүд бүх хэсэгт ижилхэн байхаар төлөвлөсөн. Энэ нь бичигдэх кодыг бага болгохын дээр сайтын темплейтийн стандарт хэсгийг хэрхэн боловсруулж ашиглахыг харуулах зорилготой. Сайтын үндсэн хавтаст templates нэртэй хавтас үүсгээд түүн дотроо include нэртэй хавтасыг үүсгэнэ.

Өнөөдөр бид дадлагын хичээлээ обьект хандалтад программчлалын суурь ойлголтын нэг болох өвлөх зарчмаар үргэлжлүүлнэ. Өвлөх (Inheritance) гэж юу вэ? Өмнө нь үүсгэсэн байсан классын бүх арга болон шинжүүдийг дараагийн класс өвлөн авах боломж юм. Энэ тохиолдолд өмнө нь үүсгэсэн классыг "эцэг" харин түүнээс өвлөлт хийж байгааг "хүүхэд" гэж нэрлэдэг талаар Өвлөх (Inheritance) зарчим хичээлд үзсэн. Иймд механизмын талаар энд дэлгэрүүлж үзэлгүйгээр шууд дадлагын даалгавартаа орцгооё.

Интернет сайтад зочлоход тоолуур, төрөл бүрийн график гэх мэт зүйлүүд их байдаг. Эдгээрийн гол онцлог нь динамик байдлаар ажиллаж байдагт байгаа юм. Энэ хичээлээр бид PHP –гээр динамик зургуудыг хэрхэн үүсгэх талаар авч үзэх болно.
Зураг гэдэг нь цэг бүр нь тодорхой өнгийг агуулж байгаа цэгүүдийн олонлог юм. Өөр хоорондоо шахалтын түвшин, чанар гэх мэт үзүүлэлтээрээ ялгаатай зургийн олон форматууд байдаг. Гэхдээ интернтэд GIF (Graphic Interchange Format), JPEG (Joint Photographic Experts Group), PNG (Portable Network Graphics) гэсэн форматуудыг голлон ашигладаг. Ямар зургийг үзүүлэхээс хамаарч форматыг сонгодог. Олон өнгөний хослолтой фото зургуудад JPEG форматыг ашигладаг бол өнгө багатай жижиг (товч, баннер г.м) зургуудад GIF болон PNG форматыг голлон ашиглах жишээтэй.