Стратегийн элементүүд

Арон Исаевич Нимцовичийн "Миний систем" гэдэг шатрын номыг үе үеийн шатарчид ихээр үнэлсэн байдаг тул шатарт суралцаж хүмүүс энэхүү номыг олж уншихыг зөвлөе. Номын монгол хэл дээрх орчуулгыг би олоогүй болохоор түүнийг орчуулан хүргэх оролдлогыг хийж суугаа нь энэ.  Нимцович шатрын стратегийн элементүүдэд

  • төв
  • тэрэг эзлэх нээлттэй шугам
  • 7 ба 8 -р хөндлөн шугамын тоглолт
  • нүүргүй хүү
  • дараа
  • нээж шалах
  • солилцоо
  • хүүний гинж

зэргийг онцлоод номондоо эдгээрийг илүү дэлгэрүүлэн нарийн авч үзсэн байгаа.

Эхлэн суралцагчдын сонирхолыг харгалзан үзээд төвөөс эхлэн авч үзье. Шатарт төв гэдэг ойлголт 1911-1913 онуудад "шатрын хувьсгал" болон гарч ирсэн. Юуны өмнө хэдэн жижиг тодорхойлолтыг өгье.
Зурагт дундын шугам буюу хил, төвийн цэг, төвийг үзүүлсэн.

Зураг дээрх хөх өнгийн шугамыг дундын шугам буюу өрсөлдөгч талуудын хил гэнэ.

Хөлгийн хамгийн урт хоёр диагоналуудын огтлолцолын цэгийг төвийн цэг /ногоон/ харин улаан өнгийн квадратыг төв гэж нэрлэдэг.

Эдгээр шугамуудыг шатрын гэхээсээ илүү математик утгаар нь ойлгох хэрэгтэй.
Эдгээр тодорхойлолтуудыг шатрын хичээл, номуудад маш ихээр хэрэглэдэг тул сайн мэдэж байх ёстой.
Нэг. Хөлөлгөө гэдгийг хилийн зүгт хүчээ төлөвлөгөөтэйгээр бүлэглэх гэж ойлгоно. Үүнийг дайтаж буй талууд аль болохоор хурдан хил дээрээ очин дараа нь боломжийнхоо хирээр түүнийг давахыг оролдохын адилаар дайны үеийн бүрэн дайчилгаатай адилтгаж болно. Хөлөлгөө бол хамтын буюу нэгдмэл ойлголт тул "бөөнөөр" ажиллаж хэрэгтэй. Нэг, хоёр бүр гурван бодоо гаргасан ч энэ нь хөлөлгөөнд хангалтгүй. Хөлөлгөө зорилгодоо хүрэхийн тулд бүх боднууд оролцох хэрэгтэй. Ингэхдээ бод бүр зөвхөн нэг нүүдэл хийн дараа нь нөгөө бодоо нүүх боломжийг олгох ёстой.
Хоёр. Хүүний нүүдэл бол өөрөө хөлөлгөөний нүүдэл биш зөвхөн хөлөлгөөнд туслах нүүдэл. Энэ бол эхлэн суралцагчид ойлгох чухал зүйл. Хүүгээр нүүхгүйгээр өөрийн боднуудаа хөллөх боломж байдагсан бол энэ нь хамгийн зөв хөлөлгөө байхсан. Хүүний довтолгооны хүч боднуудтай харьцуулахад дэндүү бага учраас тэд хил давснаар өрсөлдөгчид ямар нэгэн онцгой аюулыг үүсгэдэггүй гэдэг утгаараа энэ нь ойлгомжтой. Гэхдээ хүүний байрлалгүй байвал эсрэг талын хүүний төв өөрийн идэвхитэй ажиллагаагаар манай хөлөлгөө хийгдсэн боднуудыг буцан хөөх болно. Иймээс өөрийн хүчнүүдийн хөлөлгөөг алдаагүй хийхийн тулд урьдчилан хүүний төвийг үүсгэх хэрэгтэй. Төв гэдэгт бид төвийн цэгийг тойрсон e4, d4, e5, d5 нүднүүдээс бүрдсэн жижиг квадратыг ойлгоно. Хүүний нүүдэлгүйгээр хөлөлгөөг хийх нь хичнээн хүндрэлтэй болохыг дараах жижигхэн жишээгээр харцгаая. 1. Мf3 Мc6 2. e3 хүү төвийг эзлээгүй тул энэ нүүдлийг авч үзэхгүй бол цагааны хөлөлгөө бидний хувьд хүүний нүүдэлгүй л гэсэн үг. 2. ... e5 3. Мc3 Мf6 4. Тc4 d5 энд цагааны хөлөлгөөндөө хэрэглэсэн системд алдаа илэрсэн. Харын хүүнүүд манай хүчнүүдийг идэвхигүй болгох үйлчилгээг үзүүлж эхэлсэн. 5. Тb3 гараанд бод хоёрдахь удаагаа нүүх тул муу. 5. ... d4 цагааны байрлал муу байгаа нь илт. Эндээс дүгнэн үзвэл гараанд хүүгээр нүүх нь зөвхөн хөлөлгөөнд туслах үүрэгтэй бөгөөд зөвхөн төвийг эзлэх эсхүл түүнтэй холбогдол бүхий үйл ажиллагаатай холбоотой бол хүүгээр нүүвэл зохино. Ийм төрөлд бид өөрийн төвийг хамгаалах эсхүл өрсөлдөгчийг довтолж буй нүүдлүүдийг үзэх болно. 1. e4 e5 хэлбэрийн нээлттэй өрөгийн байрлалд d2-d3 эсхүл d2-d4 нүүдлүүд бол энэхүү үзэл баримтлалын хүрээнд дандаа сайн үргэлжлэл байдаг. Бүрэн хэмжээний байх үүднээс зөвхөн дээр дурдсан нүүдлүүд байж болох бөгөөд харин морь, тэрэгний өмнөх хүүнүүдийн нүүдлүүд бол ердөө цаг хугацаа алдахаас өөрцгүй нүүдлүүд. Харин хаалттай өрөгүүдэд өрсөлдөгчдийн шатрууд хүчтэй тулах нь бага хөлөлгөө удаан эрчимтэй явагддаг учраас энэхүү дүрмийн ерөнхий зориулалт байхгүй болдог. Эдгээрийг дүгнэвэл нээлттэй өрөгт бод бүр нэг нүүдлээр хөллөх, төвийг эзлэхгүй эсхүл түүнийг хамгаалахгүй эсхүл өрсөлдөгчийн төвийг довтлоогүй хүүний нүүдэл бүр цаг алдалт гэдгийг тооцсон хөлөлгөөний хурд бол дээд хууль юм. Иймээс Ласкерын зөвлөснөөр гараанд хүүгээр нэг хоёроос илүүгүй нүүх юм.          
Гурав. Хөлөлгөөний давуу байдал хамгийн сайн нь. Гүйлтийн уралдаанд "дороо дэвхцэх" -ийн тулд үнэт цагаа үрэх нь өрсөлдөгчид илт давуу байдлыг олгох байж боломгүй зүйл. Шатарт "дороо дэвхцэх" - тэй ижил төстэй үйлдэл бол гараанд нэг бодоор олон нүүх юм. Зарим тохиолдолд ийм аргаар өрсөлдөгчийн хөлөлгөөнд орсон боднуудыг довтлох замаар өөрийн шатруудыг хөллөн өрсөлдөгчийг цаг алдуулж болно. Ийм төрлийн темп хожих байрлал 1. e4 d5 2. exd5 Бxd5 3. Мc3 нүүдлийн дараа үүснэ.
Дөрөв. Темп хожих солилцоо. Богинохон хэдий ч өмнөх өрөг өөртөө хоёр тусдаа маневрийг агуулсан. Ямар учраас 2. exd гэж тоглов. Хариу нь өрсөлдөгчийн шатрыг дайралтанд өртөхөөр "эвгүй" нүдэнд татан оруулах юм. Энэ бол маневрийн эхний хэсэг. Хоёрдахь хэсэг болох 3. Мc3 нүүдэл нь өрсөлдөгчийн шатрын тохиромжгүй байрлалыг ашиглах. Дээрх хоёр нүүдлийн маневр эхлэн суралцагчдад маш сургамжтай. Бас нэгэн жишээг авч үзье. 1. d4 d5 2. c4 Мf6 3. cxd5! Энд хоёр үргэлжлэл (боломж) үүснэ. Хэрвээ 3. ... Бxd5 гэвэл 4. Мc3. Хэрвээ 3. ... Мxd5 4. e4. Ямарч тохиолдолд цагаан 4-р нүүдэлд бүрэн хэмжээний хөлөлгөөний нүүдэл хийх бөгөөд хар "дороо гүйх" байдлаар хариулна. Ийм тохиолдолд хар заавал хүүг авах ямар хэрэгтэй юм бэ? гэсэн бодол эхлэн суралцагчдад төрж магадгүй. Харин туршлагатай шатарчид өрөг хэвийн үргэлжилж байхад өөрийн хүүг буцаан авахгүй бол материалын тэнцвэртэй байдал алдагдахад хүрнэ гэдгийг сайн мэднэ. Ийм аргагүй байдалд хүүг буцаан авахдаа өрсөлдөгч материалын тэнцвэр, бодны хөлөлгөөнд зэрэг хүрэхгүй л бол хөлөлгөөнд юу ч хийж чадахгүй зүгээр нүүдэл (темп) алдахад хүрнэ. Өөр жишээ авч үзье. 1. e4 e5 2. f4 Мf6 3. fxe5 Мxe4. Өөрөөр нүүвэл хар ямар нэгэн нөхвөргүйгээр хүү алдах тул аргагүй нүүдэл. 4. Мf3 (4. ... Бh4+ нүүдлийг хориглосон нүүдэл.) 4. ... Мc6 5. d3. (fxe5 солилцоог ашиглах логик)  5. ... Мc5 6. d4 Мe4 7. d5 гэснээр 7. ... Мb8 -ын дараа цагаан Tf1-d3 эсхүл Мb1-d2 байдлаар темп хожих боломжтой болно. Сүүлийн боломж буюу Мb1-d2 нүүдэлд онцгой анхаарна уу. Хурдыг идэж буй e4 дээрх морийг d2 -д гарч ирсэн мориор солилцох нь хард цаг хугацааны алдагдал гэсэн үг. Учир нь e4 -ийн морь байхгүй болсноор хард хөлөлгөө гэх зүйл харагдахааргүй болно. Хааяа солилцоо ба темп хожих маневрт түр зуурын тасалдалт тохиолддог. Жишээ нь: 1. e4 e5 2. f4 d5 3. exd5 Бxd5 4. Мc3! Бe6. Энд цагаан 5. fxe5 тоглох нь ашигтай санагдана. Яагаад гэвэл 5. ... Бxe5+ -ын дараа хар бэрс e5 "эвгүй" нүдэнд орно. Гэхдээ 5. ... Бxe5+ нүүдэл шалаатай тул цагаан бэрсний байрлалыг ашиглах боломжгүй мэт харагдана. Шалаа маневрт түр зуурын завсарлага үүсгэх тул үүнд дургүйцэх хэрэггүй. Үнэндээ 5. ... Бxe5+ дараа цагаан зүгээр л 6. Тe2 гэж тоглоно. (Бүр 6. Бe2 гэвэл илүү) Хар бэрсний сайнгүй байрлалыг ашиглан Мg1-f3 эсхүл d2-d4 гэж темп хожих л болно. 6. ... Тg4 7. d4. (Харин 7. Мf3 гэвэл 7. ... Т:f3 гээд харын бэрс хөдлөх шаардлагагүй) 7. ... Тxe2! 8. Мgxe2 Бe6 9. O-O. Ингээд цагааны хоёр морь, тэрэг хөлөлгөөтэй, хүү төвд очсон, ноён аюулгүй байдалд шилжсэн (бас л темпэд тооцогдоно) гээд 5 илүү тэмптэй болсон. Харин энэ байрлалд хард зөвхөн ганцхан темп нь e6 дээрх бэрс юм. Гэхдээ бэрсийг Мf4 гэж хөөхөд тэрээр хөдлөх ёстой тул энэхүү темп ч алдагдах болно. Ингээд цагаан хөлөлгөөнд дор хаяад 5 темпийн давуутай болсон. Энэхүү давуу байдлыг цагаан темп хожих солилцооны аргачлалыг хэрэглэн олж авлаа. Харын шалаа маневрт зөвхөн түр зуурын саатал л авчирсан.

Мэдээлэл таалагдсан бол найзуудтайгаа хуваалцаарай.

  Нээгдсэн тоо: 1611 Төлбөртэй

Сатааруулах комбинаци өргөн сэдэв бөгөөд тэдний нэг нь сүүлийн шугамд мадлах (хөндий мад) юм. Энэ төрлийн комбинаци нь бусадтайгаа адилаар шатрын хэт ачааллыг үндэс болгон хэрэгждэг. Нэг болон наймдугаар хэвтээ шугамуудыг ихэнхдээ ноёны хорогдох байр хэлбэрээр ашигладаг. Энэхүү шугамын муу хамгаалалт нь гэнэтийн үр дүн бүхий цохилт өгөх боломжийг өрсөлдөгчид олгодог.

  Нээгдсэн тоо: 399 Төлбөртэй

1940 -өөд онд Куйбышевийн /одоогийн Самара/ шатарчин Аргунов практикт оруулан ирсэн гарааны нүүдлүүдийн энэхүү дараалалд П.Романовский Волгийн гамбит нэрийг санал болгосон байдаг. Барууны хэвлэлүүдэд гамбитийг Америкийн их мастар Пала Бенкогийн нэрээр нэрлэдэг.
Гарааны үндсэн санаа нь хар хүүний хаяагаар цагааны бэрсний жигүүрт хагас нээлттэй шугам болон g7 -гийн тэмээгээр a1-h8 диагоналаар бодны дарамтыг үүсгэх юм.

Шатарын нүүдлүүдийг тогтоох амархан хэдий ч сайн тоглож сурахад гарааны онол маш чухал гэдгийг удаа дараа сануулсаар ирсэн. Гарааны онолын мэдлэг дутуу байдгаас ихэнх хүмүүс ялангуяа эхлэн суралцагсад өргийн эхний нүүдлүүдэд алдаа хийн улмаар өргийн хувь заяаг шийдэх нь олонтоо тохиолддог. Шатар их тогловол сайжирдаг гэдэг ч онолын мэдлэгийг эзэмшвэл илүү хурдан, үр дүнтэй, сайн тоглох чадвартай болно гэдэгт итгээрэй.

  Нээгдсэн тоо: 427 Төлбөртэй

Хамгаалалтын энэхүү системийг Австрийн их мастер Грюнфельд олон улсын практикт оруулсан. Гарааны хөгжилд Ботвинник, Смыслов, Эйве, Алехин, Фишер, Каспаров нарын дэлхийн аваргууд Флор, Болеславский зэрэг их мастерууд их хувь нэмрийг оруулсан. Орчин цагт энэ гараа онцгой өргөн дэлгэрсэн. Грюнфельдийн хамгаалалтын орчин цагийн шинж төрх түүний маш гүнзгий, олон талын үндсэн байрлалуудын боловсруулалтаар тодорхойлогддог тул судлахад хүнд гараануудад ордог.

[Event "Грюнфельдийн хамгаалалт. 1-р хэсэг"] 1. d4 Nf6 2. c4 g6 3. Nc3 (3. Nf3 d5 ({хар d7-d5 нүүдлийг Мb1-c3 гэж тоглох хүртэл хойшлуулан} 3... Bg7 {гэж хариулаад дараа нь O-O гэх боломжтой. Зүгээр л хуучин энэтхэг хамгаалалтад шилжсэн ч боломжтой.}) 4. cxd5 Nxd5 5. e4 {тохиолдолд морь темп алдан ухрахаас аргагүй.}) 3... d5 {хар өрсөлдөгчид хүүний хүчтэй төв үүсгэхийг зөвшөөрсөн ч хөлөлгөөгөө хурдан дуусгаад энэхүү төвд хүүний сөрөг дайралтаар дэмжүүлсэн хүчтэй дарамтыг зохион байгуулна.} 4. cxd5 Nxd5 5. e4 Nxc3 6. bxc3 c5 (6... Bg7 {хариулт байх боломжтой. Удаан хугацаанд энэ тохиолдолд} 7. Ba3 {нүүдэл цагаанд давууг өгнө гэж үзэж ирсэн ч Симагин} O-O 8. Bc4 Nd7 9. Ne2 c5 10. O-O Qc7 11. Rc1 Rb8 {дараагаар хар идэвхитэй байрлалтайн дээр тэд юунаас ч болгоомжлох хэрэггүй гэдгийг баталсан. (Никитин - Симагин, Москвагийн аварга, 1951)}) 7. Bc4 (7. Nf3 {үргэлжлэл хүүний хүчтэй төв үүсгэхэд чиглэсэн. Цааш} Bg7 8. Rb1 {тэргээ g7 тэмээний хөлөөс зайлуулан цагаан хүчтэй төвөө хадгалсан.} O-O 9. Be2 cxd4 10. cxd4 Qa5+ 11. Bd2! Qxa2 12. O-O {хүүний оронд цагаан санаачлагатай. (Халифман - Леко, Будапешт, 2000)}) 7... Bg7 8. Ne2 (8. Nf3 {гэвэл} O-O {гээд 9... Тg4 гэж тэмээгээ сайн байрлалд гаргахын дээр d4 нүдний дарамтыг хүчлэнэ.} 9. h3 {-д} Nc6 10. Be3 cxd4 11. cxd4 Qa5+ 12. Bd2 Qa3 {хүчтэй.}) 8... Nc6 9. Be3 O-O 10. O-O cxd4 11. cxd4 Bg4 {цагаан тэмээг хөнгөн шахах энэ нүүдэл хэрэггүй мэт санагдахаар. Гэхдээ хар хэрэгтэй үед b6 -д бэрсээ шалаатай гаргахын тулд f2-f3 түлхэлтийг хийлгэхийг хүсэж байгаа.} (11... Na5 {сул} 12. Bd3 Be6 13. d5! Bxa1 14. Qxa1 f6 15. Bh6 Re8 16. Nf4 Bd7 17. e5 {гээд цагаан аюултай дайралттай. (Сокольский - Толуш, ЗХУ, 1944)}) 12. f3 Na5 {чухал үе. Хар хүү хаясан.} 13. Bd3 ({цагаан энэ бэлгийг авах утгагүй.} 13. Bxf7+ Rxf7 14. fxg4 {-ийн дараагаар хар} Rxf1+ 15. Qxf1 ({илүү нь} 15. Kxf1) 15... Qd7 16.h3 Nc4 {гээд сайн тоглолтыг авна. Харын боднууд маш идэвхитай байрласан байхад цагааны давхарлагдсан илүү хүү үйл явцын хөгжилд сүрхий нөлөө үзүүлэхгүй.}) (13. Rc1 {гэж тоглон цагаан хөлийн тэмээг солилцохыг зөвшөөрч болно. Гэхдээ энэхүү даруухан нүүдлээс илүүг хүлээх хэрэггүй.} Nxc4 14. Rxc4 Bd7 15. Qb3 Qa5 {гээд хард сүрхий хүндрэлийг үүсгэхгүй.}) 13... Be6 {харын төлөвлөгөө тодорхой. Тэд c4 нүдийг эзлэн бэрсний жигүүрийн хүүнүүдийн давшилтаар сөрөг тоглолтын бодит боломжийг олж авахыг хүснэ. Энд цагаан хэрхэн тоглох вэ?} 14. d5 {гэсэн чанарын хаяанд олон тооны судалгаа зорилагдсан байдаг ч өнөөг хүртэл энэ асуудал тодорхойгүй хэвээр байгаа. Хар чанарын хаяаг аван шургуу хамгаалж чадна.} ({Закийн боловсруулсан} 14. Rc1 {нүүдэлд анхаарах хэрэгтэй.} Bxa2 {гэвэл} 15. d5 Bb3 16. Qe1 {гээд аюултай заналтай.}) 14... Bxa1 15. Qxa1 f6 16. Bh6 ({цагаанд} 16. Qe1 {гэсэн дайралтын өөр боломж бий. Энэ хувилбарыг судлах л хэрэгтэй.}) 16... Re8 17. Kh1 ({эсхүл} 17. Nf4 Bd7 18. e5 Rc8 19. Kh1 Nc4 20. e6 Ba4 {Банник - Новотельнов, ЗХУ, 1951}) 17... Rc8 18. Qd4 Bd7 19. Qxa7 Nc4 {гээд хар материалын давуугаа хадгалан аюулаас мултарсан.}

  Нээгдсэн тоо: 736 Төлбөртэй

Шатар олон жилийн түүхтэй бараг хүн бүр тоглон сонирхдог тоглоом. Шатрыг мэрэгжлийн түвшинд сурах өөрөө нилээд хүч хөдөлмөр, хөрөнгө мөнгө зарсан нүсэр ажил. Харин шатрыг боломжийн хэмжээнд сонирхогчдын дундаас дээш түвшинд тоглож сурах бол тухайн хүнээс л хамаарна. Энд ямар нэгэн курс, дамжаанд сураад байх шаардлагагүй өөрөө багахан хичээл зүтгэл гаргахад хангалттай. Шатрыг их тоглосноор сайн болно гэж зарим хүмүүс үздэг ч шатрын гарааны онол, тоглолтын үндсэн зарчмуудыг судлан ойлгохгүйгээр их тогловол ур чадварын хувьд тийм ч ахиц гарахгүй хий цаг үрсэн ажил болно гэдгийг санаарай.

Та шатар сонирхдог бол сайтын шатрын хичээлүүд болон гараануудын багц хичээлүүдийг анхааралтай үзэж судлахыг зөвлөе.

Цэсийг нээх хаах ажиллагааг хариуцах компонентийг боловсруулсан тул энэ хичээлээр програмийн удирдах цэсийг…

Нээгдсэн тоо : 6

 

Математикийн үйлдлүүдэд нэг ба тэг тоонууд онцгой шинжүүдтэй. Үржих үйлдэлд нэг ба тэг

Нээгдсэн тоо : 10

 

Давталт (Iterator) паттерн нийлмэл обьектын бүх элементүүдэд тэдгээрийн дотоод бүтцийг задлахгүйгээр хандах абстракт интерфейсийг тодорхойлдог. C# хэл дээр…

Нээгдсэн тоо : 13

 

Тодорхой нөхцөлд жишээ нь тоог тэгд хуваах гэх мэт тохиолдолд систем өөрөө онцгой нөхцлийн генерацийг хийдэг. Гэхдээ C#

Нээгдсэн тоо : 15

 

Програмийг удирдах цэсийг нээх болон хаах ажиллагааг хариуцах компонентийг боловсруулъя. Үүний тулд төслийн components хавтаст Navigation хавтасыг үүсгээд…

Нээгдсэн тоо : 17

 

Арифметикийн үндсэн 4 үйлдлийн нэг бол үржих. Нэмэх , хасах үйлдлийн талаар…

Нээгдсэн тоо : 14

 

Шаблоны арга (Template Method) хэв дэд классуудад алгоритмын бүтцийг өөрчлөхгүйгээр зарим алхамуудыг дахин тодорхойлох боломж олгосон ерөнхий алгоритмыг…

Нээгдсэн тоо : 17

 

Гурвалжны медиантай холбоотой бодлогууд шалгалт шүүлэгт ихээр орж ирдэг. Иймээс гурвалжны медиан, түүний шинжүүдийг бүрэн мэддэг байх хэрэгтэй.

Нээгдсэн тоо : 23

 

Бүх онцгой нөхцлүүдийн суурь бол Exception төрөл. Төрөлд онцгой нөхцлийн талаарх мэдээллийг авч болох хэдэн шинжийг тодорхойлсон байдаг.…

Нээгдсэн тоо : 22

 
Энэ долоо хоногт

илэрхийллийг хялбарчил

Нээгдсэн тоо : 996

 

ABCD трапецийн бага диагонал BD=6 бөгөөд суурьтай перпендикуляр. Трапецийн AD=3, DC=12 бол B, D мохоо өнцгийн нийлбэрийг ол.

Нээгдсэн тоо : 2220

 

Геометрийн шалгалтанд сурагчид шалгалтын асуултуудаас нэг асуулт ирнэ. Сурагч "Дотоод өнцөг" сэдвийн асуултуудад хариулах магадлал 0,35 харин "Багтаасан тойрог" сэдвийн асуултуудад хариулах ммагадлал 0,2 байжээ. Шалгалтын асуултуудад энэ хоёр сэдэвт хоёуланд зэрэг хамаарах асуулт байхгүй бол сурагчид энэ хоёр сэдвийн аль нэгэнд нь хамааралтай асуулт ирэх магадлалыг ол.

Нээгдсэн тоо : 550