[Event "Франц хамгаалалт. I -р хэсэг"] 1. e4 e6 {төвд тогтвортой байрлалтай d7-d5 -д бэлтгэсэн.} 2. d4 ({Чигориний} 2. Qe2 {хувилбар нарийн тоглолтод хүргэнэ. Чигорин - Тарраш (1893) нарын өрөг} Be7 3. b3 d5 4. Bb2 Bf6 5. e5 Be7 6. Qg4 Bf8 7. Nh3 c5 8. Nc3 {талуудын боломжууд тэнцүүхэн болсон.}) 2... d5 3. Nc3 {ихэнхдээ хийдэг нүүдэл} (3. e5 {хувилбарыг IV хэсэгт үзнэ}) (3. Nd2 {хувилбарыг V хэсэгт үзнэ}) (3. Bd3 {-ын дараа хар хөнгөн хамгаална. Жишээ нь} dxe4 4. Bxe4 Nf6 5. Bd3 c5 {гээд хар хурдан хөллөнө.} ({мэдээжээр} 5... Qxd4 {гэвэл} 6. Bb5+ {гэх учраас болохгүй.})) 3... Nf6 {франц хамгаалалтын үндсэн хувилбар гэж үздэг.} ({орчин үед голдуу} 3... Bb4 {тоглодог болсон хувилбарыг III хэсэгт үзнэ.}) (3... dxe4 {хариултыг VI хэсэгт судлана.}) 4. Bg5 (4. e5 Nfd7 {-гийн дараагаар хар цагааны хүүний төвийг c7-c5 нүүдлээр задлана. Жишээ нь} 5. Qg4 {ноёнгийн жигүүрийн хөлөлгөөнд саад хийсэн} c5 6. Nf3 Nc6 7. dxc5 f5! 8. exf6 Nxf6 9. Qg3 Bxc5 {гээд 10... O-O сэлгээний дараа хар сайн байрлалтай.} 10. Qxg7 {нь} Rg8 11. Qh6 Bxf2+ {гэхээс болоод сул. Одоо} 12. Kxf2 {гэвэл} Ng4+) 4... Be7 (4... dxe4 {үргэлжлэл нилээд хураангуйлах боловч цагаанд зарим давууг үлдээнэ. Жишээ нь} 5. Nxe4 Be7 6. Bxf6 Bxf6 7. Nf3 Nd7 8. c3 O-O 9. Qc2 e5 10. O-O-O exd4 11. Nxd4 Qe7 12. Bd3 {цагаан санаачлагатай.}) (4... Bb4 {нүүдлийг II -р хэсгээс үзээрэй.}) 5. e5 Nfd7 (5... Ne4 {-ийн дараа} 6. Nxe4 Bxg5 (6... dxe4 7. Bxe7 Qxe7 8. Qe2 {хар e4 хүүг хамгаалахад амаргүй.}) 7. Nxg5 Qxg5 8. g3 c5 9. c3 Nc6 10. f4 Qe7 11. Nf3 {гээд цагаан дайрах сайн боломжтой эвтэйхэн тоглолттой болно}) 6. Bxe7 (6. h4 {дайралт ихээхэн төвөгтэй байдалд хүргэнэ.} Bxg5 ({хамгийн сайн нь} 6... c5 {эсхүл f6 байж магадгүй.}) (6... f6 {нь комбинацийн сүрхий хүндрэлтэй. Жишээ нь} 7. Qh5+ ({хэрвээ} 7. exf6 Nxf6 {гээд хард хүндрэлгүй.}) ({Алейхиний санаачилсан} 7. Bd3 {нүүдэл} c5! {-ын дараа хард хүчтэй сөрөг тоглолтыг өгөн цагааны төв нурна.} ({7. Тd3 -д} 7... fxg5? {гэж хариулбал} 8. Qh5+ g6 9. Bxg6+ hxg6 10. Qxh8+ Nf8 11. hxg5 Bxg5 12. Rh7 {гээд хар ноён аюулд орно.})) 7... g6 8. exf6! Nxf6 ({эсхүл} 8... gxh5 9. fxe7 {илүү төгсгөлтэй.}) 9. Qe2 c5 {гээд хурц ээдрээтэй тоглолттой.}) 7. hxg5 Qxg5 {гэх нь} 8. Nh3 Qe7 9. Qg4 {гээд цагаан ширүүн дайралттай тул аюултай.}) 6... Qxe7 7. f4 {Ийм замаар цагаан багахан боловч урт хцгацааны байрлалын давууг авдаг. Тоглолтын цаашдын санаа бол c7-c5 -д c5 дээр d4xc5 гэж солицоо хийгээд мориор d4 нүдийг эзлэх. Хар c8 тэмээгээ хөллөхөд амаргүй.} (7. Qd2 {ч цагаанд цагаанд сайн.}) 7... O-O {c7-c5 -д бэлтгэхийн тулд Мc3-b5 цөмрөлтөөс болгоомжлох хэрэгтэй.} ({Өмнө нь} 7... a6 {гэж тоглодог байсан. Нүүдэл харыг хүндрэлээс ангижруулахгүй тул заавал хийх албагүй. Жишээ нь Константинопольский - Лилиенталь (Москва, 1936) нарын өрөгт} 8. Nf3 c5 ({Раузер - Лилиенталь (Тбилиси, 1937) нарын өрөгт} 8... b5 9. Bd3 c5 10. dxc5 Qxc5 11. Qd2 Nc6 12. a3 Bb7 13. Qf2 Rc8 14. Ne2 Qxf2+ 15. Kxf2 Nc5 16. Ned4 {гээд b7 тэмээ ирээдүйгүй болсноор хар хожигдсон.}) 9. dxc5 Qxc5 10. Qd4! Nc6 11. Qxc5 Nxc5 12. Bd3 Ke7 13. Kd2 {гээд дараа нь Мc3-e2-d4 гээд цагаан давуутай.}) 8. Nf3 c5 9. Bd3 (9. dxc5 {ч бас сайн.} Nc6 10. Bd3 f5 11. exf6 Qxf6 12. g3 Nxc5 13. O-O Bd7 14. Qd2 {гээд цагаан эвтэйхэн тоглолттой. (Леко - Волков Нью-Дели, 2000)}) ({харин} 9. Nb5 {гэвэл} a6 10. Nd6 (10. Nc7 {-д хар} Ra7 {гэж хариулна.}) 10... f6 {-гийн дараа цагааны төв аюулд өртөнө.}) 9... f5 (9... c4 {-д}10. Bxh7+ {гэнэ.}) 10. exf6 Rxf6 ({эсхүл} 10... Qxf6 11. g3 cxd4 12. Nxd4) 11. Qd2 Nc6 12. dxc5 Nxc5 13. O-O Nxd3 14. cxd3 {Бронштейн - Яновский (Стокгольм, 1948) нарын өрөг дээрх байдлаар үргэлжилсэн. Цагааны байрлал илүү. Тэд e шугамаар дарамт үүсгэж чадна. Харин хар c8 тэмээгээ идэвхижүүлэхэд хүнд.}

[Event "Франц хамгаалалт. II -р хэсэг"] 1. e4 e6 2. d4 d5 3. Nc3 Nf6 4. Bg5 Bb4 {нүүдлээр Мак-Кэтчоний хурц төвөгтэй хувилбар эхэлдэг. Хар төвийн хамгаалалтаар хязгаарлагдалгүй c3 морийг даран e4 хүүд дарамт үзүүлж эхэлсэн. Ингэснээр цагааныг 5.e5 эсхүл 5. ed гэж төв дэх өөрийн байрлалыг тодорхойлох үгүй бол 5. Мe2 гэж хурц байдлыг хадгалахыг оролдохыг тулгасан.} 5. e5 ({тэнцүүхэн тоглолтод} 5. exd5 Qxd5 {хүргэнэ.} (5... exd5 {нь} 6. Qf3 {-аас болоод сул. Хэрвээ} Be7 {гэвэл} 7. Bxf6 Bxf6 8. Nxd5 Bxd4 9. Qe4+) 6. Bxf6 gxf6 7. Qd2 Qa5 8. Nge2 Nd7 9. a3 Nb6 10. Rd1 Be7 11. Ng3 Bd7 {гээд харын хоёр тэмээ тэдний ноёнгийн жигүүрийн сулралыг нөхнө.}) (5. Ne2 {-ын дараагаар хард хамгийн энгийн үргэлжлэл нь} dxe4 6. a3 Be7 7. Bxf6 Bxf6 8. Nxe4 O-O ({шууд} 8... e5 {гэсэн ч болно.}) 9. Qd3 e5 10. O-O-O exd4 11. Nxd4 Bxd4 12. Qxd4 Qxd4 13. Rxd4 Nc6 {гээд тэнцүүхэн тоглолттой.}) 5... h6 6. Bd2 ({Чигориний санал болгосон} 6. exf6 hxg5 7. fxg7 Rg8 8. h4 gxh4 (8... Rxg7 9. h5 {гээд h хүү маш хүчтэй.}) 9. Qh5 (9. Qg4 Qf6 10. Rxh4 Qxg7 ({10... Бxg7 -гийн оронд} 10... Rxg7 11. Rh8+ Bf8? {нь} 12. Nxd5! {-аас болоод алдаатай.}) 11. Qxg7 Rxg7 12. Rh8+ Bf8 13. O-O-O c6 14. Nge2 Nd7 {бараг тэнцүүхэн энэ хувилбар ч боломжийн.}) 9... Qf6 10. Rxh4 Qxg7 11. O-O-O Bd7 {хувилбар анхаарал татахаар. Талуудын боломжууд бараг тэнцүүхэн.}) 6... Bxc3 (6... Nfd7 {-д} 7. Qg4 {гэж хариулах аюултай.}) 7. bxc3 (7. Bxc3 Ne4 8. Bb4 {гэх нь} c5 {-аас болоод муу. Хэрвээ} 9. dxc5 {гэвэл} Nxf2 10. Kxf2 Qh4+) 7... Ne4 8. Qg4 (8. Bc1 {хурц үргэлжлэл хангалттай судлагдаагүй байгаа.Энд цагаан дайралтад хэрэгтэй хар хөлийн тэмээгээ солилцооноос хүүний үнээр авч үлдэнэ. Хар} c5 ({эсхүл} 8... Nxc3) {гэж тоглох нь дээр болов уу.}) 8... g6 9. Bd3 Nxd2 10. Kxd2 c5 {Энэхүү сонирхолтой байрлал тэмцээний практикт олон удаа тохиож байсан. Хоёр тал дайралтын муугүй боломжуудтай. Гэхдээ л цагааны боломж арай илүү. Леко - Раджабов (Линарес, 2003) нарын өрөгт} 11. h4 Bd7 12. h5! ({ердийн} 12. Nf3 Nc6 13. Qf4 {ч боломжтой.}) 12... g5 13. f4 Nc6 14. fxg5 Qa5 15. dxc5 d4 16. Nf3 O-O-O 17. Rab1 dxc3+ (17... Qxc3+ 18. Ke2 {цагаанд ашигтай.}) 18. Ke2 {нилээд ээдрээтэй ч цагааны байрлал арай идэвхитэй.}