Тодорхой интегралыг математик, физик, механик, астроном зэрэг олон салбарт ашигладаг. Бид энд зөвхөн хоёр жишээ авч үзье.
Эргэлдэх биеийн эзэлхүүн
OX тэнхлэг, x=a, x=b шулуунууд, f(x) функцын графикаар хязгаарлагдсан муруй шугаман трапецыг OX тэнхлэгийг тойруулан эргүүлэхэд гарах биетийг авч үзье. /Зур. 10/
Эргэлдэх биеийн эзэлхүүн V нь
тэнцүү.
Хувьсах хүчний ажил
OX тэнхлэгийн дагуу хөдлөх материаллаг цэгийг авч үзье. Цэг нь x тэнхлэг дээрх байрлалаасаа хамаарч f хүчээр хөдөлнө. Өөрөөр хэлбэл хүч нь x-ээс хамаарсан функц. Тэгвэл материаллаг цэгийг x=a байрлалаас x=b байрлалд шилжүүлэх ажил A нь
гэсэн томьёогоор тодорхойлогдоно.
Жишээ
x=0, x=3 шугамуудаар хязгаарлагдасан y=x+1 шулуун OX тэнхлэгийг тойрон эргэлдэхэд гарах огтлогдсон конусын эзэлхүүнийг ол.
Бодолт
Дээр өгөгдсөн томьёогоор
болно.
тэгшитгэлийг бод.
болно. Эндээс x2=0 тэгшитгэлийн шийд нь x1=x2=0 гэж гарна.
тэгшитгэлийг бодвол x3=1, x4=-3 гэж гарна
нь x0 цэгт дифференциалчлагдаж байвал түүнийг f(x) функцын x0 цэг дээрх хоёрдугаар эрэмбийн уламжлал /
гэж тэмдэглэнэ./ гэнэ.
цэгт y=f(x) функцын графикийн муруйд татсан шүргэгчийн доор байрлаж байвал f(x) функцыг (a,b) интервалд гүдгэр гэнэ.
хэлбэрийн тэгшитгэлийг
илэрхийллийг
тэгшитгэлийг бод.