Туршлага багатай шатарчдын тоглолтыг ажиглаж байхад шатарчид гарааны зарчмын дагуу зөв нүүдлүүдийг хийн өргийн эхлэлийг амжилттай давсаны дараа миттельшпилд шилжих үед захын хүүнүүдээр нүүх, бэрсээр ямар нэгэн үндэслэлгүй дайралт хийх зэргээр сонин нүүдлүүд хийж эхэлдэг. Өөрөөр хэлбэл зорилгогүй мэт болдог.
Туршлагатай шатарчид ихэнхдээ үүссэн нөхцөл байдлыг дүгнэн үзээд ямар нэгэн цаашдын төлөвлөгөөг сонгодог. Тодорхой онол болон практикийн мэдлэгтэй шатарчид л үүссэн нөхцөлд үнэлгээ өгөн төлөвлөгөөг сонгож чаддаг. Тэгвэл эхлэн суралцагчид яах вэ? Шатрын өргийн үндсэн тулаан болдог миттельшпилд тэд яах хэрэгтэй вэ? гэсэн асуулт зүй ёсоор гарч ирнэ.

1824 онд шотландын шатарчид төвийн эртлэн урагшлалтыг амжилттай хэрэглэсэн Эдинбург -  Лондонгийн шатарчдын захидлаар тоглогдсон өргүүдээс гараа нэрээ авсан. Гэхдээ гарааны тухай анхлан 1750 онд Италийн мастер Эрколе дель Риогийн бүтээлд дурдагдсан бөгөөд гарааны анхны судалгааг 1763 онд Италийн Ж. Лолли "Шатарын тоглоомын онол, практикийн ажиглалт" бүтээлдээ хийсэн байдаг. XIX -р зуунд Шотланд өрөгийн боловсруулалтыг В. Стейниц, Г.Стаунтон, Л.Паульсен нар хийн сүүлд А. Алехин, С.Тартаковер нар оролцсон. Гарааны орчин үеийн онолд Г. Каспаров их хувь нэмэр оруулсан. Тэрээр 1990 онд шотланд гарааг А. Карповийн эсрэг хоёр удаа хэрэглэсэн.
Орчин цагт тэмцээнүүдэд гарааг өргөн хэрэглэдэг.

А.Ниммцовичийн "Миний систем" номны ээлжит хэсгийг нийтэллээ. 

Оршил болон ерөнхий ойлголт. Тактик эсхүл стратег уу? Дахин дараа хийх санаа үүсэх боломж.

Байрлалын утгаараа нилээд хүнд эндшпилийн стратегийн элементүүдтэй харьцуулахад дараа хэтэрхий хөнгөн мэт санагдаж магадгүй. Үүнээс гадна шатруудын дарааг ер нь элемент гэх нь зөв үү гэсэн асуулт гарч ирж болно. Яагаад гэвэл өргийг санаагаараа нээлттэй шугам эсхүл нүүргүй хүү гэсэн сэдэлтэй үүсгэж болох ч үүнийг дараан дээр суурилан хэзээ ч хийж болдоггүй. Ийм санааг бид хүлээн зөвшөөрөхгүй. Дараа жишээ нь өрсөлдөгчийн ухарч буй шатруудыг хөөх зэрэг цэвэр тактикийн тэмцлийн үед голдуу үүсдэг нь мэдээж.

Шатрын онолын мэдлэгээ бататгах хамгийн сайн арга бол мастеруудын өргийг судлах бөгөөд энэ удаад Хоёр морины гараагаар мастерууд хэрхэн тоглосон жишээг харцгаая. Практик бол ямар ч ажлыг сайн сурах хамгийн шалгарсан зам гэдгийг бүгдээрээ мэддэг ч энэ тал дээрээ хүмүүс залхуурах, хойш суух гээд дутагдалтай.

Бид амьдралдаа ихэнх зүйлийг өөрөө бие даан сурдагт дадлага, практик л голлох үүргийг гүйцэтгэдэг. Хүмүүс авьяас чадвар, хүсэл, сонирхолдоо хөтлөгдөн ямар нэгэн зүйлд суралцаж эхэлдэг ч тухайн хүнээс нилээдгүй тэсвэр хатуужил, хүч хөдөлмөр, цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө шаарддаг зүйл. Үүнийг дутуу ойлгосноос болоод бид өнөөдөр маш их нөөц боломжоо хий дэмий үрсээр л байх шиг санагддаг. Хүч хөдөлмөр, хөрөнгө мөнгөө зөв удирдаж сурахад манай сайт танд бага ч гэсэн туслах зорилготой. Та сайтаас өөрийн төлсөн төлбөрийн хэмжээтэй дүйцэхүүц мэдлэг, мэдээллийг олон мэдсэн бол таны ч болоод бидний зорилго биелэгдэнэ. Та зорилгодоо хүрсэн бол бидний хөдөлмөрийг зүй ёсоор үнэлэнэ гэдэгт эргэлзэхгүй байна.