[Event "Москва, 2002."] [White "Широв"] [Black "Мотылев"] 1. e4 e5 2. Nf3 Nf6 3. Nxe5 d6 4. Nf3 Nxe4 5. Nc3 {Цагааны төлөвлөгөө энгийн. Бэрсний жигүүрийн хүчээ хурдан дайчлаад холын сэлгээ хийгээд харын ноёнгийн жигүүрт дайрах.} Nxc3 (5... Nf6 {хар хөлөлгөөнд нилээд хоцрох учраас бүрэн тэнцвэржүүлж чадахгүй.}) 6. dxc3 Be7 7. Bf4 O-O 8. Qd2 Nd7 9. O-O-O Nc5 10. Be3 {f4 -ийн тэмээг урьдчилан холдуулсан.} ({зүгээр} 10. Nd4 {гэсэн бол f4 -ийн цагаан тэмээ} Ne6 {нүүдэлд өртөнө.}) ({өөр боломж нь} 10. Kb1 Bf6 11. Be3 b6 12. Nd4 Bb7 13. f3 a6 {гээд нарийн боловч цагаан илүү санаачлагатай тоглолттой.}) 10... Be6 (10... Re8 {үргэлжлэл ч тохиолдож байсан.} 11. h4 Bg4! 12. Be2 Qc8 13. Kb1 Ne4 14. Qe1 Bf6 15. h5 Qe6 {Мxf2! гэхээр айлгасан. Хар сайн байрлалтай. (Шорт - Карпов, 2002)}) 11. Kb1 a6 12. Nd4 Bd7 13. f3 {цагаан хар шатруудыг идэвхитэй нүднүүдээс шахан ноёнгийн жигүүрт дайрахад бэлтгэж эхэлсэн.} Re8 14. h4 Na4 {Хар идэвхитэй төлөвлөгөө олоход амаргүй. Тэд бага орон зайтай, бэрсний жигүүрээр хүүний дайралтад бэлтгэхэд нилээд асуудалтай.} ({Хүүний хаяаг авах аюултай.} 14... Bxh4 15. g3 Qe7 16. Bf4 {гээд h шугам харыг тайван байлгахгүй.}) 15. Bg5 b5 16. Bd3 {морь c5 байрлалаа орхисноор цагааны цагаан хөлийн тэмээ идэвхитэй байрлалд гарсан.} Nb6 17. Qf4! {цагаан ноёнгийн жигүүрт хүчтэй бүлэг бий болгосон. Хар үүнд тодорхой эсэргүүцэл үзүүлж чадах зүйл багатай.} c5 18. Nf5 Bxf5 19. Bxf5 d5 20. Rhe1 g6 {шийдвэрлэх сулруулалт.} ({гэхдээ} 20... f6 21. Qh2 fxg5 22. hxg5 {-ын дараа цагаан давуугаар илүүрхэнэ.}) 21. Bh3 Bxg5 22. hxg5 Re7 23. Bg4 Qe8 (23... Rxe1 24. Rxe1 Nc4 {илүү идэвхитэй}) 24. Rh1 Qf8 25. Qf6 Nd7 26. Bxd7 Rxd7 27. Rxh7! {хар буусан.}

[Event "Грюнфельдийн хамгаалалт. 1-р хэсэг"] 1. d4 Nf6 2. c4 g6 3. Nc3 (3. Nf3 d5 ({хар d7-d5 нүүдлийг Мb1-c3 гэж тоглох хүртэл хойшлуулан} 3... Bg7 {гэж хариулаад дараа нь O-O гэх боломжтой. Зүгээр л хуучин энэтхэг хамгаалалтад шилжсэн ч боломжтой.}) 4. cxd5 Nxd5 5. e4 {тохиолдолд морь темп алдан ухрахаас аргагүй.}) 3... d5 {хар өрсөлдөгчид хүүний хүчтэй төв үүсгэхийг зөвшөөрсөн ч хөлөлгөөгөө хурдан дуусгаад энэхүү төвд хүүний сөрөг дайралтаар дэмжүүлсэн хүчтэй дарамтыг зохион байгуулна.} 4. cxd5 Nxd5 5. e4 Nxc3 6. bxc3 c5 (6... Bg7 {хариулт байх боломжтой. Удаан хугацаанд энэ тохиолдолд} 7. Ba3 {нүүдэл цагаанд давууг өгнө гэж үзэж ирсэн ч Симагин} O-O 8. Bc4 Nd7 9. Ne2 c5 10. O-O Qc7 11. Rc1 Rb8 {дараагаар хар идэвхитэй байрлалтайн дээр тэд юунаас ч болгоомжлох хэрэггүй гэдгийг баталсан. (Никитин - Симагин, Москвагийн аварга, 1951)}) 7. Bc4 (7. Nf3 {үргэлжлэл хүүний хүчтэй төв үүсгэхэд чиглэсэн. Цааш} Bg7 8. Rb1 {тэргээ g7 тэмээний хөлөөс зайлуулан цагаан хүчтэй төвөө хадгалсан.} O-O 9. Be2 cxd4 10. cxd4 Qa5+ 11. Bd2! Qxa2 12. O-O {хүүний оронд цагаан санаачлагатай. (Халифман - Леко, Будапешт, 2000)}) 7... Bg7 8. Ne2 (8. Nf3 {гэвэл} O-O {гээд 9... Тg4 гэж тэмээгээ сайн байрлалд гаргахын дээр d4 нүдний дарамтыг хүчлэнэ.} 9. h3 {-д} Nc6 10. Be3 cxd4 11. cxd4 Qa5+ 12. Bd2 Qa3 {хүчтэй.}) 8... Nc6 9. Be3 O-O 10. O-O cxd4 11. cxd4 Bg4 {цагаан тэмээг хөнгөн шахах энэ нүүдэл хэрэггүй мэт санагдахаар. Гэхдээ хар хэрэгтэй үед b6 -д бэрсээ шалаатай гаргахын тулд f2-f3 түлхэлтийг хийлгэхийг хүсэж байгаа.} (11... Na5 {сул} 12. Bd3 Be6 13. d5! Bxa1 14. Qxa1 f6 15. Bh6 Re8 16. Nf4 Bd7 17. e5 {гээд цагаан аюултай дайралттай. (Сокольский - Толуш, ЗХУ, 1944)}) 12. f3 Na5 {чухал үе. Хар хүү хаясан.} 13. Bd3 ({цагаан энэ бэлгийг авах утгагүй.} 13. Bxf7+ Rxf7 14. fxg4 {-ийн дараагаар хар} Rxf1+ 15. Qxf1 ({илүү нь} 15. Kxf1) 15... Qd7 16.h3 Nc4 {гээд сайн тоглолтыг авна. Харын боднууд маш идэвхитай байрласан байхад цагааны давхарлагдсан илүү хүү үйл явцын хөгжилд сүрхий нөлөө үзүүлэхгүй.}) (13. Rc1 {гэж тоглон цагаан хөлийн тэмээг солилцохыг зөвшөөрч болно. Гэхдээ энэхүү даруухан нүүдлээс илүүг хүлээх хэрэггүй.} Nxc4 14. Rxc4 Bd7 15. Qb3 Qa5 {гээд хард сүрхий хүндрэлийг үүсгэхгүй.}) 13... Be6 {харын төлөвлөгөө тодорхой. Тэд c4 нүдийг эзлэн бэрсний жигүүрийн хүүнүүдийн давшилтаар сөрөг тоглолтын бодит боломжийг олж авахыг хүснэ. Энд цагаан хэрхэн тоглох вэ?} 14. d5 {гэсэн чанарын хаяанд олон тооны судалгаа зорилагдсан байдаг ч өнөөг хүртэл энэ асуудал тодорхойгүй хэвээр байгаа. Хар чанарын хаяаг аван шургуу хамгаалж чадна.} ({Закийн боловсруулсан} 14. Rc1 {нүүдэлд анхаарах хэрэгтэй.} Bxa2 {гэвэл} 15. d5 Bb3 16. Qe1 {гээд аюултай заналтай.}) 14... Bxa1 15. Qxa1 f6 16. Bh6 ({цагаанд} 16. Qe1 {гэсэн дайралтын өөр боломж бий. Энэ хувилбарыг судлах л хэрэгтэй.}) 16... Re8 17. Kh1 ({эсхүл} 17. Nf4 Bd7 18. e5 Rc8 19. Kh1 Nc4 20. e6 Ba4 {Банник - Новотельнов, ЗХУ, 1951}) 17... Rc8 18. Qd4 Bd7 19. Qxa7 Nc4 {гээд хар материалын давуугаа хадгалан аюулаас мултарсан.}

[Event "Филидорийн хамгаалалт"] 1. e4 e5 2. Nf3 d6 3. d4 (3. Bc4 {-д хард хамгийн энгийн нь} Be6 ({Үүнтэй төстэй байрлалд голлон гаргадаг алдаа нь} 3... Be7 4. d4 exd4 5. Nxd4 Nd7?? {үүний дараа цагаан} (5... Nf6 {гэж тоглох хэрэгтэй.}) 6. Bxf7+ Kxf7 7. Ne6! Qe8 ({эсхүл} 7... Kxe6 8. Qd5+ Kf6 9. Qf5# {гээд мад}) 8. Nxc7 Qd8 9. Qd5+ {гээд хожино.}) (3... Nc6 4. Nc3 Bg4 5. O-O {тохиолдолд хийх ёстой мэт} Nd4? {нүүдэл} 6. Nxe5! {гоё хариултаас үүдэн ашиггүй. Үр дүнд нь хар} dxe5 (6... Bxd1?? {гэвэл} 7. Bxf7+ Ke7 8. Nd5# {гээд Легалийн мад болно.}) 7. Qxg4 Nxc2 {муу боломжуудтай тоглолтыг хийхэд хүрнэ.}) 4. Bxe6 fxe6 5. d4 exd4 6. Nxd4 Qd7 {гээд тэнцүүхэн тоглолттой.}) 3... Nd7 {3. d4 нүүдэлд хар ихэнхдээ 3... Мd7} ({эсхүл} 3... Nf6 {хоёр үргэлжлэлийн аль нэгийг хэрэглэдэг.}) ({үүнээс гадна} 3... exd4 {гэх боломжтой ч төвийг алдаж байгаа нь хамгаалалтын стратегийн үндсэн санаанд тохирохгүй.} 4. Nxd4 (4. Qxd4 Nc6 5. Bb5 Bd7 {-гийн дараа испани өрөгийнх шиг байрлал үүснэ. Цагаан жишээ нь} 6. Bxc6 Bxc6 7. Nc3 Nf6 8. Bg5 Be7 9. O-O-O O-O 10. Rhe1 Re8 11. Qd2 h6 12. Bf4 Nd7 13. Nd4 Bf6 14. Nf5 Nc5 15. f3 {гээд илүү боломжтой.}) 4... Nf6 (4... g6) 5. Nc3 Be7 6. Bf4 O-O 7. Qd2 Re8 (7... a6 8. O-O-O d5 {гэвэл цагаан} 9. exd5 ({эсхүл} 9. e5! Nh5 10. Be3 c5 11. Nb3 {гээд хэрвээ} d4 {гэвэл} 12. Qe2 Qc7 13. Nd5 Qxe5 14. Nxe7+ Qxe7 15. Bd2! {гээд цагаан давуутай.}) 9... Nxd5 10. Nf5! ({харин} 10. Nxd5 Qxd5 11. Nb3 Qc6 {гэх хэрэггүй.}) 10... Nxf4 11. Qe3 {гэж тоглох хэрэгтэй.}) 8. O-O-O Bf8 9. f3 {гээд цагаан ихээхэн орон зайг эзэлнэ. Үүний зэрэгцээ цагаанд өрсөлдөгчийн ноёнд хүүний дайралт хийх муугүй ирээдүй бий болно. Хар төвд сөрөг цохилт хийн тэнцвэржүүлэх оролдлого олох нь эргэлзээтэй.}) (3... Bg4? {хариулт} 4. dxe5 Bxf3 5. Qxf3 dxe5 6. Bc4 {гээд цагаан давуутай болох тул алдаатай.})