Хэлний бичлэг

Ямар ч хэлийг судлахын өмнө бичлэгийн дүрэмтэй танилцах хэрэгтэй. Програмын хэлийг үзэж эхлэхэд бараг уламжлал болсон жишээнээс эхэлье. Энэ нь мэдээж “Hello, Word!” үгийг броузерын дэлгэцэнд гаргах юм. Текстэн редактораа нээгээд доорх жишээг оруулаад файл (жишээ нь hello.php) болгон хадгална.

<?php
echo"Hello, World!";
?>

Файлаа веб серверийнхээ үндсэн хавтаст шилжүүлэн хуулаад веб броузерынхаа хаягийн мөрөнд http://localhost/hello.php гэж бичээд Enter дарна.

Хэрвээ XAMPP анхдагч тохиргоогоор суулгасан бол серверийн үндсэн хавтас нь C:\xampp\htdocs\localhost\ байх ёстой. Гэхдээ суулгах явцад өөрөөр тохируулсан бол үндсэн хавтас өөр байж болно.

Програмын ажиллагааны үр дүн

Програмын кодыг дэлгэрүүлэн авч үзье. <?php … ?> бичлэг нь HTML –ийн тегтэй төстэй болохыг анхаарай. Энэ бичлэгээр PHP кодыг оруулж өгдөг. echo энэ команд нь хашилтанд байгаа үгийг дэлгэцэнд гаргана. PHP командыг ; (цэг таслалаар) дуусгадаг. Програмын ажиллагааны үр дүнд бидний бичсэн кодоос зөвхөн "Hello, World!" үгийг дэлгэцэнд үзүүлж байгааг анхаараарай. Энд л сервер програмын үндсэн онцлог оршиж байгаа юм. HTML файлд эдгээрийг бичсэн бол яг байгаа байдлаараа харагдана. Манай тохиолдолд PHP програм ажиллан үр дүнгээ буцаасан тул код харагдахгүй байна. Хэрвээ бид кодоо <?php … ?> тегийн хооронд бичиж өгөөгүй байсан бол код нь ажиллахгүй байгаа байдлаараа буцаагдана. Жишээ нь

<html>
<head>
<title>
PHP тегийн дотор ороогүй текст
</title>
</head>
<body>
echo "Энэ бол PHP код биш";
<br>
<?php
echo "Hello, World!";
?>
<br>
echo "Энэ бол PHP код биш";
</body>
</html>

PHP кодыг <?php … ?> гээс гадна бас <? … ?>, <% … %>, <script language="php"> …</script> гэсэн тегүүдийг ашиглан оруулж болдог. Гэхдээ <? … ?>, <% … %> ашиглахын тулд тодорхой тохиргоо хийгдсэн байх шаардлгатай байдаг. <script language="php"> нь <?php … ?> ижил боловч бичлэгийн хувьд нүсэр байдгаас ихэнхдээ <?php … ?> хэлбэрийг ашигладаг.

PHP ба HTML

<?php  ?> тегийн гадна байгаа текст нь ямарч боловсруулалтанд орохгүй байгаа нь бид HTML тегийг ашиглах боломжтой гэсэн үг. Жишээ нь

<html>
<head>
         <title>PHP ба HTML</title>
</head>
<body>
<b>
<?php
          echo "Hello, World!";
?>
</b>
</body>
</html>
 

Энэ нь HTML код дотор PHP код оруулсан жишээ юм. PHP кодыг бид <b> … </b> дунд оруулсан тул Hello, World! текст нь өргөн /bold/ форматтай гарч байгаа болно. HTML код дотор PHP код оруулж болохоос гадна PHP кодод HTML тегийг ашиглаж болдог. Дээрх жишээний echo "Hello, World!"; мөрийг <b> … </b> тегийг ашиглахгүйгээр echo "<b>Hello, World!</b>"; гэж бичиж болно. Тэгэхэд үр дүн яг ижилхэн гарах боловч програмын код жаахан удаан биелэгдэнэ.

Тайлбар

Програмын код дотор ямар нэгэн байдлаар тайлбар оруулах хэрэгцээ байнга гардаг. Тайлбар нь програм ажиллах үед тухайн хэсгийг тооцохгүй өнгөрөх боломжийг олгосон програмчлалын хэлний тусгай бүтэц юм. PHP –д нэг болон олон мөр бүхий тайлбар хийх боломжтой. Нэг мөрийг тайлбар болгохдоо // (хоёр налуу зураас) ашиглана. Жишээ нь

<?php
// Энэ бол C++ стилийн PHP тайлбар;
# Энэ бол Unix стилийн PHP тайлбар;
?>

Олон мөр бүхий тайлбар хийхдээ /* ... */ бүтцийг ашиглана. PHP хөрвүүлэгч нь /* тэмдэгтээс хойш */ тэмдэгт хооронд байрлах бүгдийг тайлбар гэж үзнэ. Жишээ нь

<?php
/* Энэ хоорондох текстүүд
бол тайлбар */
/* Энэ нь алдаа /* ингэж болохгүй */ */
?>

Жишээний сүүлийн мөрийг сайн хараарай. Олон мөр тайлбарын бүтцийг ашиглахдаа сүүлийн мөр байдлаар бичвэл алдаа болно. Учир нь хөрвүүлэгч тайлбар эхлэх /* тэмдэгтийг аваад хамгийн ойрхон байгаа */ тэмдэгтийг хайна. Тэгэхлээр дараагийн */ тэмдэгт нь тайлбарт багтахгүй үлдснээр алдаа өгнө. Ихэнх эхлэн суралцагчид тайлбарыг ашиглах дургүй байдаг. Учир нь тэдний бичиж байгаа програмууд нь тайлбарын шаардлагагүй тийм жижигхэн байдаг. Том хэмжээний програмд тайлбар хийхгүйгээр явна гэдэг нь тун хүндрэлтэй байдаг. Иймд анхнаасаа програмын кодод тайлбар хийж сурах нь маш хэрэгтэй. Тайлбараас гадна програмын кодыг бичихдээ эмх цэгцтэй бичих нь кодыг унших, алдаа олох, засварлахад маш чухал үүрэг гүйцэтгэдэг гэдгийг байнга анхаарч байгаарай.

Мэдээлэл таалагдсан бол найзуудтайгаа хуваалцаарай.

  Нээгдсэн тоо: 3106 Төлбөртэй

Веб сайтад хэрэглэгчийн оруулсан мэдээллийн зөв эсэхийг шалгах ажил олон гардаг. Ийм асуудлыг мөрийн функцуудээр шийдвэрлэх нь нилээд хүндрэлтэй ажил болно. Тэгэхлээр ийм төрлийн ажиллагаанд хамгийн үр дүнтэй шийдэл нь тогтмол илэрхийлэл буюу (regular expression) ашиглах явдал юм. Эхэндээ тогтмол илэрхийлэл нь танд их ойлгомжгүй мэт санагдаж болох боловч маш бага хэмжээний мэдлэгийн хүрээнд олон хүнд асуудлуудлыг шийдвэрлэж болно.

Тогтмол илэрхийлэл.

Тогтмол илэрхийлэл гэдэг нь текстэн мөр юм. Тусгай тэмдэгтүүдээр үүсгэсэн хэвээр (шаблон) мөр дотор хэвэнд тохирох хэсгийг хайдаг. PHP –д POSIX, PCRE гэсэн хоёр төрлийн тогтмол илэрхийллийг ашигладаг. Бид хичээлээр POSIX төрлийг авч үзнэ. Тогтмол илэрхийллийг хэрхэн үүсгэдэг талаар үзэхийн өмнө хэвийн (шаблон) тухай ойлголттой танилцъя.
Хэв гэдэг ойлголт нь зөвхөн програмчлалын хэлэнд байдаг ойлголт биш. Жишээ нь бид php суулгасан директорт ороод хайлт хийх (F3) товчийг дараад php гэж бичээд хайлт хийхэд нэрэнд нь php гэсэн үг орсон бүх файлуудыг гаргаж ирдэг. Энд бид хэв (шаблон) үүсгэж өгсөн гэсэн үг. Одоо хайлтын нөхцлөө нарийвчилъя. Хэрвээ бид хайлт хийхдээ php? бичиж өгвөл энэ нь хайж байгаа файлын нэр нь php гэж эхлээд араас нь дурын тэмдэгтүүд байж болохыг заасан хэв болж байгаа болно. Ерөнхийдээ ийм зарчмаар PHP -д хэвийг үүсгэж өгдөг.

  Нээгдсэн тоо: 3465 Төлбөртэй

Програм зохиох үед маш их хэмжээний өгөгдөлтэй ажиллах тохиолдол их гардаг. Ялангуяа өгөгдлийн сантай ажилладаг програмын хувьд асуудлыг дан ганц хувьсагчаар шийдэхэд бэрхшээлтэй. Учир нь асар олон тооны хувьсагчийг програмд ашиглах нь програмын кодыг уншихад хүндрэлтэй болгохоос гадна алдаа гаргах том шалтгаан болно. Их хэмжээний хувьсагчтай ажилладаг кодод алдаа олох нь тун амаргүй ажил. Иймд ихэнх програмчлалын хэлэнд утгуудын олонлог хадгалж чадах тусгай төрлийн хувьсагчийг хэрэглэдэг. Үүнийг массив гэдэг. Бид өмнө нь Array гэсэн өгөдлийн төрөл байдгийг үзсэн. Ийм төрөлтэй хувьсагчууд нь массив юм. PHP нь массивтай ажиллах ажиллагаанд бусад програмчлалын хэлүүдийг бодвол илүү чөлөөтэй байдлыг олгоно. Энэ нь програм зохиогчид өргөн боломж олгодог хэдий ч таниас програм зохиохдоо их анхааралтай ажиллахыг давхар шаардана.

  Нээгдсэн тоо: 2540 Төлбөртэй

Энэ хичээлээр бид ОХП-ын дадлагын ажлаа үргэлжлүүлэн хийх болно. Өмнөх хичээл конструктор гэсэн ойлголт дээр ирээд дууссан байгаа. Обьект хандалтад программчлалд классын конструктор гэсэн ойлголт байдаг талаар бид Класс ба обьект хичээлд үзсэн. Конструктор гэж юу болохыг дахин сануулахад
Классын конструктор гэдэг нь обьектыг үүсгэх үед автоматаар дуудагдах тусгай арга юм. PHP -д классын конструктор хоёр доогуур зураас construct (function __construct) гэсэн тусгай нэртэй.

  Нээгдсэн тоо: 2108 Төлбөртэй

Компьютерт локал веб сервер суулгах хичээлээр \xampp\htdocs\ хавтаст сайтын нэр бүхий хавтас үүсгээд сайтаа байршуулан туршин үзсэн. Энэ арга нь дараах дутагдалтай.

  • Та сайтаа ачааллахдаа http://localhost/blog/ байдлаар хандах болно. Гэхдээ хэдийгээр локал гэсэн ч сайтад хандахдаа www.blog.mn байдлаар хандах нь хамаагүй ойлгомжтой бас илүү бодитой харагдана.
  • Сайтын файлуудаа систем байрлах диск дээр байршуулах нь тийм ч сайн арга биш
  • Та ганцхан сайттай ажиллаад байхгүй цаашдаа локал сайтын тоо олон болох үед хаяглалд хүндрэл үүсэх магадлалтай.

Иймд бид локал сервер дээр виртуал хостын тохиргоог хийж сурах хэрэгтэй. Ингэснээр дээрх хүндрэлүүдийг үүсгэхгүй байх боломжтой.

Үйл явдал /event/ тодорхой үйлдэл хийгдсэн талаар системд мэдэгддэг. Хэрвээ бид энэхүү үйлдлийг ажиглах хэрэгтэй бол яг энд…

Нээгдсэн тоо : 312

 

Манай төсөл олон хуудсуудтай болон тэдгээрийн хооронд динамикаар шилжилт хийж байгаа ч тухайн үед шилжилт хийгдсэн хуудаст тохирох…

Нээгдсэн тоо : 410

 

Зочин (Visitor) паттерн классуудыг өөрчлөхгүйгээр тэдгээрийн обьектуудын үйлдлийг тодорхойлох боломжийг олгоно. Зочин хэвийг ашиглахдаа классуудын хоёр ангилалыг тодорхойлно.…

Нээгдсэн тоо : 356

 

Лямбда-илэрхийлэл нь нэргүй аргын хураангуй бичилтийг илэрхийлнэ. Лямбда-илэрхийлэл утга буцаадаг, буцаасан утгыг өөр аргын…

Нээгдсэн тоо : 452

 

Кодийн сайжруулалт /рефакторинг/ хичээлээр програмийн кодоо react -ийн зарчимд нийцүүлэн компонентод салгасан.…

Нээгдсэн тоо : 528

 

Хадгалагч (Memento) хэв обьектын дотоод төлвийг түүний гадна гаргаж дараа нь хайрцаглалтын зарчмыг зөрчихгүйгээр обьектыг сэргээх боломжийг олгодог.

Нээгдсэн тоо : 524

 

Делегаттай нэргүй арга нягт холбоотой. Нэргүй аргуудыг делегатийн хувийг үүсгэхэд ашигладаг.
Нэргүй аргуудын тодорхойлолт delegate түлхүүр үгээр…

Нээгдсэн тоо : 628

 

Математикт харилцан урвуу тоонууд гэж бий. Ямар нэгэн тооны урвуу тоог олохдоо тухайн тоог сөрөг нэг зэрэг дэвшүүлээд…

Нээгдсэн тоо : 725

 

Төсөлд react-router-dom санг оруулан чиглүүлэгчдийг бүртгүүлэн тохируулсан Санг суулган тохируулах хичээлээр бид хуудас…

Нээгдсэн тоо : 761

 
Энэ долоо хоногт

илэрхийллийг хялбарчил.

Нээгдсэн тоо : 751

 

Нээгдсэн тоо : 809

 

Задаргааны сүүлээсээ 3 дахь гишүүний бином коэффициент 45 бол задаргааны 6-р гишүүнийг ол.

Нээгдсэн тоо : 661