Хэлний бичлэг

Ямар ч хэлийг судлахын өмнө бичлэгийн дүрэмтэй танилцах хэрэгтэй. Програмын хэлийг үзэж эхлэхэд бараг уламжлал болсон жишээнээс эхэлье. Энэ нь мэдээж “Hello, Word!” үгийг броузерын дэлгэцэнд гаргах юм. Текстэн редактораа нээгээд доорх жишээг оруулаад файл (жишээ нь hello.php) болгон хадгална.

<?php
echo"Hello, World!";
?>

Файлаа веб серверийнхээ үндсэн хавтаст шилжүүлэн хуулаад веб броузерынхаа хаягийн мөрөнд http://localhost/hello.php гэж бичээд Enter дарна.

Хэрвээ XAMPP анхдагч тохиргоогоор суулгасан бол серверийн үндсэн хавтас нь C:\xampp\htdocs\localhost\ байх ёстой. Гэхдээ суулгах явцад өөрөөр тохируулсан бол үндсэн хавтас өөр байж болно.

Програмын ажиллагааны үр дүн

Програмын кодыг дэлгэрүүлэн авч үзье. <?php … ?> бичлэг нь HTML –ийн тегтэй төстэй болохыг анхаарай. Энэ бичлэгээр PHP кодыг оруулж өгдөг. echo энэ команд нь хашилтанд байгаа үгийг дэлгэцэнд гаргана. PHP командыг ; (цэг таслалаар) дуусгадаг. Програмын ажиллагааны үр дүнд бидний бичсэн кодоос зөвхөн "Hello, World!" үгийг дэлгэцэнд үзүүлж байгааг анхаараарай. Энд л сервер програмын үндсэн онцлог оршиж байгаа юм. HTML файлд эдгээрийг бичсэн бол яг байгаа байдлаараа харагдана. Манай тохиолдолд PHP програм ажиллан үр дүнгээ буцаасан тул код харагдахгүй байна. Хэрвээ бид кодоо <?php … ?> тегийн хооронд бичиж өгөөгүй байсан бол код нь ажиллахгүй байгаа байдлаараа буцаагдана. Жишээ нь

<html>
<head>
<title>
PHP тегийн дотор ороогүй текст
</title>
</head>
<body>
echo "Энэ бол PHP код биш";
<br>
<?php
echo "Hello, World!";
?>
<br>
echo "Энэ бол PHP код биш";
</body>
</html>

PHP кодыг <?php … ?> гээс гадна бас <? … ?>, <% … %>, <script language="php"> …</script> гэсэн тегүүдийг ашиглан оруулж болдог. Гэхдээ <? … ?>, <% … %> ашиглахын тулд тодорхой тохиргоо хийгдсэн байх шаардлгатай байдаг. <script language="php"> нь <?php … ?> ижил боловч бичлэгийн хувьд нүсэр байдгаас ихэнхдээ <?php … ?> хэлбэрийг ашигладаг.

PHP ба HTML

<?php  ?> тегийн гадна байгаа текст нь ямарч боловсруулалтанд орохгүй байгаа нь бид HTML тегийг ашиглах боломжтой гэсэн үг. Жишээ нь

<html>
<head>
         <title>PHP ба HTML</title>
</head>
<body>
<b>
<?php
          echo "Hello, World!";
?>
</b>
</body>
</html>
 

Энэ нь HTML код дотор PHP код оруулсан жишээ юм. PHP кодыг бид <b> … </b> дунд оруулсан тул Hello, World! текст нь өргөн /bold/ форматтай гарч байгаа болно. HTML код дотор PHP код оруулж болохоос гадна PHP кодод HTML тегийг ашиглаж болдог. Дээрх жишээний echo "Hello, World!"; мөрийг <b> … </b> тегийг ашиглахгүйгээр echo "<b>Hello, World!</b>"; гэж бичиж болно. Тэгэхэд үр дүн яг ижилхэн гарах боловч програмын код жаахан удаан биелэгдэнэ.

Тайлбар

Програмын код дотор ямар нэгэн байдлаар тайлбар оруулах хэрэгцээ байнга гардаг. Тайлбар нь програм ажиллах үед тухайн хэсгийг тооцохгүй өнгөрөх боломжийг олгосон програмчлалын хэлний тусгай бүтэц юм. PHP –д нэг болон олон мөр бүхий тайлбар хийх боломжтой. Нэг мөрийг тайлбар болгохдоо // (хоёр налуу зураас) ашиглана. Жишээ нь

<?php
// Энэ бол C++ стилийн PHP тайлбар;
# Энэ бол Unix стилийн PHP тайлбар;
?>

Олон мөр бүхий тайлбар хийхдээ /* ... */ бүтцийг ашиглана. PHP хөрвүүлэгч нь /* тэмдэгтээс хойш */ тэмдэгт хооронд байрлах бүгдийг тайлбар гэж үзнэ. Жишээ нь

<?php
/* Энэ хоорондох текстүүд
бол тайлбар */
/* Энэ нь алдаа /* ингэж болохгүй */ */
?>

Жишээний сүүлийн мөрийг сайн хараарай. Олон мөр тайлбарын бүтцийг ашиглахдаа сүүлийн мөр байдлаар бичвэл алдаа болно. Учир нь хөрвүүлэгч тайлбар эхлэх /* тэмдэгтийг аваад хамгийн ойрхон байгаа */ тэмдэгтийг хайна. Тэгэхлээр дараагийн */ тэмдэгт нь тайлбарт багтахгүй үлдснээр алдаа өгнө. Ихэнх эхлэн суралцагчид тайлбарыг ашиглах дургүй байдаг. Учир нь тэдний бичиж байгаа програмууд нь тайлбарын шаардлагагүй тийм жижигхэн байдаг. Том хэмжээний програмд тайлбар хийхгүйгээр явна гэдэг нь тун хүндрэлтэй байдаг. Иймд анхнаасаа програмын кодод тайлбар хийж сурах нь маш хэрэгтэй. Тайлбараас гадна програмын кодыг бичихдээ эмх цэгцтэй бичих нь кодыг унших, алдаа олох, засварлахад маш чухал үүрэг гүйцэтгэдэг гэдгийг байнга анхаарч байгаарай.

Мэдээлэл таалагдсан бол найзуудтайгаа хуваалцаарай.

  Нээгдсэн тоо: 2021 Бүртгүүлэх

Удирдах операторууд нь програмд чухал үүрэг гүйцэтгэнэ. Эдгээрийг ашиглахгүйгээр ямар нэгэн томоохон програм бичнэ гэж байхгүй. Удирдах операторуудыг дотор нь нөхцөлт, давтагдах (цикл), нөхцөлт биш гэж 3 ангилж болно. Операторуудын тусламжтайгаар програм нь ажиллагаандаа өөрчлөлт оруулах, нэг ижил үйлдлийг давтан хийх эсвэл програмын ажиллагааг зогсоох хүртэл үйлдлүүдийг бие даан хийх боломжтой. Энэ сэдвийг сайн ойлгох нь програм зохиох цаашдын ажиллагаанд их үүрэгтэй.

Нөхцөлт оператор

Нөхцөлт оператор нь тодорхой нөхцлөөс хамаарч програмын ажиллагааны цаашдын үргэлжлэх боломжийг (зам) сонгох хэрэгсэл юм. Жишээ нь бид өдөр бүр цахим шуудангаа шалгахын өмнө хэрэглэгчийн ID, нууц үгээ оруулж өгдөг шүү дээ. Хэрэглэгчийн оруулсан мэдээллийг цахим шуудангийн програм шалгаад хэрвээ мэдээлэл үнэн бол шуудангийн хайрцагт нэвтрүүлж харин мэдээлэл буруу бол дахин оруулахыг шаарддаг. Энэ бол нөхцөлт операторыг ашиглаж байгаа тод жишээ юм.

  Нээгдсэн тоо: 1686 Төлбөртэй

Интернет сайтад зочлоход тоолуур, төрөл бүрийн график гэх мэт зүйлүүд их байдаг. Эдгээрийн гол онцлог нь динамик байдлаар ажиллаж байдагт байгаа юм. Энэ хичээлээр бид PHP –гээр динамик зургуудыг хэрхэн үүсгэх талаар авч үзэх болно.
Зураг гэдэг нь цэг бүр нь тодорхой өнгийг агуулж байгаа цэгүүдийн олонлог юм. Өөр хоорондоо шахалтын түвшин, чанар гэх мэт үзүүлэлтээрээ ялгаатай зургийн олон форматууд байдаг. Гэхдээ интернтэд GIF (Graphic Interchange Format), JPEG (Joint Photographic Experts Group), PNG (Portable Network Graphics) гэсэн форматуудыг голлон ашигладаг. Ямар зургийг үзүүлэхээс хамаарч форматыг сонгодог. Олон өнгөний хослолтой фото зургуудад JPEG форматыг ашигладаг бол өнгө багатай жижиг (товч, баннер г.м) зургуудад GIF болон PNG форматыг голлон ашиглах жишээтэй.

  Нээгдсэн тоо: 2512 Төлбөртэй

HTML форм гэдэг нь HTML хэлний өгөгдөл оруулах дамжуулах хэрэгсэл болно. Хэдийгээр энэ нь PHP хэлтэй шууд холбоотой биш ч гэсэн хичээлийн материалыг илүү сайн ойлгохын тулд формыг хэрхэн үүсгэх үндэсийг авч үзэх хэрэгтэй. Ямар ч форм нь <form> тегээр эхлээд </form> тегээр дуусна. Нээж байгаа тегийн дотор HTML формын шинжүүдийг тодорхойлсон атрибутуудыг бичиж өгч болно. Эдгээр нь тус бүрдээ нэр болон утгатай байх бөгөөд action ба method атрибутуудыг бид голлон авч үзнэ. <form> ба  </form>  тегүүдийн хооронд текст оруулах, жагсаалт, товч гэх мэтээр HTML-ын бүх тегүүдийг ашиглаж болно. HTML хэлний талаарх мэдээллийг сайтын HTML хэсэг дэх хичээлүүдээс үзээрэй. action атрибутад HTML формоос дамжуулсан өгөгдлийг боловсруулах файлын нэрийг зааж өгдөг. Жишээ нь

  Нээгдсэн тоо: 2011 Төлбөртэй

Яагаад зөвхөн мөрний тухай тусгай хичээл байгаа талаар та гайхаж байж магадгүй. Өнгөцхөн харвал мөр гэдэг нь String гэсэн төрөл бүхий хувьсагч гэдгээс тэгж харагдаж болох талтай. Гэхдээ PHP -д мөртэй үр дүнтэй ажиллахын тулд энэ сэдвийг гүнзгий ойлгосон байх шаардлагатай.

Мөр гэдэг нь String төрөлтэй хувьсагч ба үнэндээ бол тэмдэгтүүдийн багц юм.

Мөрийг дараах байдлаар тодорхойлж болно.

$string_1="Сайн байна уу";          // давхар хашилттай мөр
$string_2='Сайн байна уу';            // дан хашилттай мөр

Мөрийг тодорхойлох нь хувьсагчид утга олгохтой яг ижилхэн хийгдэж байгаа хэдий ч нэг эсвэл давхар хашилтыг мөр дотор гаргах үед асуудал гарахаар байна. Хэрвээ бид

$str="Тэр "сайн байна уу" гэж хэлэв";
echo $str;

гэсэн кодыг бичвэл програмын ажиллагаа нь мөрөнд утга олгох оператор дээр алдаа өгөх болно. Учир нь мөр гэдэг нь хамгийн ойрхон байрлах хашилтын хоорондох тэмдэгтүүдийн багцыг хэлнэ. Иймд дээрх код нь алдаа өгнө. Энэ байдлаас гарахын тулд бид (\) налуу зураас тэмдэгтийг ашиглана. Тэгвэл дээрх кодыг

Үйл явдал /event/ тодорхой үйлдэл хийгдсэн талаар системд мэдэгддэг. Хэрвээ бид энэхүү үйлдлийг ажиглах хэрэгтэй бол яг энд…

Нээгдсэн тоо : 200

 

Манай төсөл олон хуудсуудтай болон тэдгээрийн хооронд динамикаар шилжилт хийж байгаа ч тухайн үед шилжилт хийгдсэн хуудаст тохирох…

Нээгдсэн тоо : 283

 

Зочин (Visitor) паттерн классуудыг өөрчлөхгүйгээр тэдгээрийн обьектуудын үйлдлийг тодорхойлох боломжийг олгоно. Зочин хэвийг ашиглахдаа классуудын хоёр ангилалыг тодорхойлно.…

Нээгдсэн тоо : 240

 

Лямбда-илэрхийлэл нь нэргүй аргын хураангуй бичилтийг илэрхийлнэ. Лямбда-илэрхийлэл утга буцаадаг, буцаасан утгыг өөр аргын…

Нээгдсэн тоо : 345

 

Кодийн сайжруулалт /рефакторинг/ хичээлээр програмийн кодоо react -ийн зарчимд нийцүүлэн компонентод салгасан.…

Нээгдсэн тоо : 389

 

Хадгалагч (Memento) хэв обьектын дотоод төлвийг түүний гадна гаргаж дараа нь хайрцаглалтын зарчмыг зөрчихгүйгээр обьектыг сэргээх боломжийг олгодог.

Нээгдсэн тоо : 407

 

Делегаттай нэргүй арга нягт холбоотой. Нэргүй аргуудыг делегатийн хувийг үүсгэхэд ашигладаг.
Нэргүй аргуудын тодорхойлолт delegate түлхүүр үгээр…

Нээгдсэн тоо : 471

 

Математикт харилцан урвуу тоонууд гэж бий. Ямар нэгэн тооны урвуу тоог олохдоо тухайн тоог сөрөг нэг зэрэг дэвшүүлээд…

Нээгдсэн тоо : 530

 

Төсөлд react-router-dom санг оруулан чиглүүлэгчдийг бүртгүүлэн тохируулсан Санг суулган тохируулах хичээлээр бид хуудас…

Нээгдсэн тоо : 564

 
Энэ долоо хоногт

Кубын ирмэг a. Дээд талын төвийг суурийн оройтой холбоход үүсэх пирамидийн бүтэн гадаргуун талбайг ол.

Нээгдсэн тоо : 1495

 

A=(-2; 3; 5), B=(4; -1; 7) векторууд өгөгджээ. 3A-2B векторын координатуудын нийлбэрийг ол.

Нээгдсэн тоо : 1075

 

Утасны лавлах номыг дэлгэн 7 цифрээс бүрдсэн дугаарыг санамсаргүйгээр байдлаар сонгоход дугаарын сүүлийн дөрвөн цифрүүд ижил байх хувилбарын тоог ол.

Нээгдсэн тоо : 306