Функц гэсэн ойлголт нь маш дээрээс түүхтэй. Анх машины кодоор програм зохиож байх үеэс програм зохиогчид машинтай нэг хэлээр ойлголцохын тулд нэг тэгүүдийг (01) команд болгон хувиргасны үр дүнд команд үүссэн. Шийдэх бодлогын цар хүрээ ихэссэнтэй уялдан командын тоо нь геометр прогресоор өссөн. Энэ үед програм зохиогчид командуудыг нэг блок болгон нэр өгч ашиглаж болох бүтцийг санаачилсан байна. Үүнийг процедур гэдэг. Ингэснээр програмын кодыг жижигхэн ойлгомжтой болгоход асар их түлхэц болсон. Цаашид процедурууд нь оролтын параметруудтай болж хөгжсөн бөгөөд эцэст нь ямар нэгэн үйлдэл хийгээд зогсохгүй утга буцаадаг функц гэсэн ойлголт гарч ирсэн. PHP –д процедур гэсэн ойлголт байдаггүй. Утга буцаадаг ч бай үгүй ч бай бид ганцхан функц гэсэн ойлголтыг хэрэглэнэ. PHP нь маш олон дотоод функцтэй. Үүнээс гадна бусад програмчлалын хэлний адилаар PHP нь програмын код дотор өөрийн функцыг үүсгэх боломжтой. Эдгээрийн голдуу хэрэглэгчдийн функцууд гэдэг. Бид хичээлдээ яг энэ төрлийн функцуудын талаар түлхүү авч үзэх болно.

Php сессиин тухай авч үзье. Хэрэглэгчтэй интерактив харьцаатай сайт хийхийн тулд энэ ойлголтыг сайн ойлгосон байх хэрэгтэй. Тэгэхлээр Php сессии гэж юу вэ? Хэрвээ та Php кукигийн тухай мэдлэгтэй бол сессии нь кукитай их төстэй. Бид Php Cookie хэрхэн ажилладаг вэ? хичээлд интерактив харьцаа үүсгэхийн тулд багахан хэмжээний мэдээллийг хадгалах шаардлага байдаг тухай дурдаж байсан. Мэдээж кукиг ашиглаад байж болох хэдий ч энд жижигхэн асуудал бий.

• Куки бүх асуудлыг шийдэж чадахгүй
• Хэмжээний хувьд хязгаарлагдмал
• Хэрэглэгч кукиг устгах боломжтой

Эдгээр шалтгаануудаас үүдэн бидэнд сайтын бүх файлаас хандах боломжтой глобал хувьсагчидтай төстэй ямар нэгэн мэдээлэл хадгалах орон зай хэрэгтэй.

Веб сайтад хэрэглэгчийн оруулсан мэдээллийн зөв эсэхийг шалгах ажил олон гардаг. Ийм асуудлыг мөрийн функцуудээр шийдвэрлэх нь нилээд хүндрэлтэй ажил болно. Тэгэхлээр ийм төрлийн ажиллагаанд хамгийн үр дүнтэй шийдэл нь тогтмол илэрхийлэл буюу (regular expression) ашиглах явдал юм. Эхэндээ тогтмол илэрхийлэл нь танд их ойлгомжгүй мэт санагдаж болох боловч маш бага хэмжээний мэдлэгийн хүрээнд олон хүнд асуудлуудлыг шийдвэрлэж болно.

Тогтмол илэрхийлэл.

Тогтмол илэрхийлэл гэдэг нь текстэн мөр юм. Тусгай тэмдэгтүүдээр үүсгэсэн хэвээр (шаблон) мөр дотор хэвэнд тохирох хэсгийг хайдаг. PHP –д POSIX, PCRE гэсэн хоёр төрлийн тогтмол илэрхийллийг ашигладаг. Бид хичээлээр POSIX төрлийг авч үзнэ. Тогтмол илэрхийллийг хэрхэн үүсгэдэг талаар үзэхийн өмнө хэвийн (шаблон) тухай ойлголттой танилцъя.
Хэв гэдэг ойлголт нь зөвхөн програмчлалын хэлэнд байдаг ойлголт биш. Жишээ нь бид php суулгасан директорт ороод хайлт хийх (F3) товчийг дараад php гэж бичээд хайлт хийхэд нэрэнд нь php гэсэн үг орсон бүх файлуудыг гаргаж ирдэг. Энд бид хэв (шаблон) үүсгэж өгсөн гэсэн үг. Одоо хайлтын нөхцлөө нарийвчилъя. Хэрвээ бид хайлт хийхдээ php? бичиж өгвөл энэ нь хайж байгаа файлын нэр нь php гэж эхлээд араас нь дурын тэмдэгтүүд байж болохыг заасан хэв болж байгаа болно. Ерөнхийдээ ийм зарчмаар PHP -д хэвийг үүсгэж өгдөг.

Энэ хичээлээр манай АУСистемийн сервер талын скриптыг бичих болно. Скрипт манай системийн админ талын функцуудийг агуулсан бөгөөд хэрэглэгч талын программаас арай нарийн төвөгтэй ч index.php файлтай бүтцийн хувьд төстэй. index.php файлын байрлах хавтаст admin.php нэртэй файл үүсгээд доорх кодыг оруулан өгөөрэй.