Php хэлний тухай

PHP (Personal Home Page Tools) гэдэг нь веб сервер дээр HTML хуудас үүсгэхэд зориулагдсан програмчлалын хэл юм. Энэ хэлийг сурснаар та хуудасны тоолуур, зочны хуудас гэх мэт энгийн програмаас хэрэглэгчийн үйлдлийг хянах чадвартай том хэмжээний веб сайтыг зохиох боломжтой. Хэлний бүх боломжийг тайлбарлан бичихэд олон хуудас материал болох хэдий ч хэл нь хэн ч үзэхэд энгийн ойлгомжтой. Өнөөдөр олон мянган програм зохиогчид PHP ашиглаж, сая сая веб сайтууд энэ хэл дээр ажиллаж байна.

Хэлний түүхээс

PHP нь програмчлалын бусад хэлнүүдээс ялгаатай нь хэлийг ямар нэгэн компани эсвэл мундаг програм зохиогч боловсруулаагүй харин Расмус Лердорф гэх жирийн програм зохиогч 1994 онд зохиосон. Хэл зохиосон зорилго нь Расмус өөрийн веб хуудасаа илүү интерактив байдалтай болгох байлаа. Удалгүй Расмус програмчлалын C хэл дээр өгөгдлийн сантай холбогдох боломжтой эхний хувилбарыг гаргасан. Энэ нь хэрэглэгчдэд энгийн веб програм зохиох бололцоог олгосон.
1997 онд веб формтой ажиллах боломжтой PHP/FI 2 (Personal Home Page / Form Interpreter) хувилбар гарсан. Энэ хувилбарыг боловсруулах ажилд нилээд олон хүмүүс оролцон ажилласан байна. Ер нь хэл нь анхнаасаа нээлттэй кодтой байсан нь хэн хүссэн хүн хэлийг боловсронгуй болгох ажилд оролцох боломжийг нээж өгсөн. Эдгээр хүмүүст Зив Сураски (Zeev Suraski), Энди Гутманс (Andi Gutmans) нар нь зүй ёсоор тооцогдоно. Расмус дээрх хүмүүстэй хамтран ажилласны үр дүнд 1998 онд PHP 3 гэсэн албан ёсны хувилбарыг гаргасан. Үүний дараа хэл зохиогчид PHP –г цаашид улам боловсронгуй болгосноор 2000 онд хэлний 4.0 хувилбар гарсан ба эдүгээ хэлний 5.0 хувилбар гараад байгаа билээ.

Яагаад PHP гэж

Perl, ASP гээд веб програмчлалын хэлүүд бий. Тэгвэл яагаад PHP г веб програмчид илүүтэйгээр ашиглаж байна вэ гэсэн асуудал гарна. Энэ асуултын хариу нь дараах үндсэн шалтгаантай. Үүнд

  • Нээлттэй код. PHP нь нээлттэй кодтой (open source) гэдгийг бид мэднэ. Энэ нь хэн хүссэн хүн хэлний анхдагч кодыг үнэгүйгээр авч болно гэсэн үг. Ингэснээр хэлийг хөгжүүлэхэд боловсруулагчдаас гадна програм зохиогчид оролцох боломжийг нээж өгнө.
  • Бүтээмж. Энэ нь програмын хэлний их чухал үзүүлэлт. 3.0 хувилбар хүртэл PHP нь нарийн ажиллагаатай програмын хувьд нилээд удаан ажиллагаатай байсан. Хэлийг байнга сайжруулсны дүнд 4.0, 5.0 хувилбар нь бүтээмжийн хувьд Perl, ASP хэлнүүдтэй өрсөлдөх хэмжээнд хүрснээс гадна маш олон тооны стандарт функцуудтэй болсон нь бүтээмж болон боломжийг улам ихэсгэж өгсөн.
  • Хөрвөх чадвар. Програмын бүтээгдхүүн нь янз бүрийн үйлдлийн системд ажиллах боломжийг хөрвөх чадвар гэнэ. PHP нь ийм боломжтой.
  • Боловсруулах хэрэгсэл. PHP програмыг бичихэд тусгай зориулалтын програм шаардлагагүй. Учир нь програмын код нь жирийн текстэн файл байдаг. Програмын кодыг бичихэд WindowsNotepad харин UnixEmacs байхад хангалттай.
  • Бичлэгийн дүрэм энгийн. PHP програмын бичлэгийн дүрэм нь их энгийн байдгаараа онцлогтой.

Дээрх онцлогууд нь уг хэлийг веб програм зохиогчдын хүрээнд өргөн хэрэглэдэг хэл болоход нөлөөлсөн.

PHP програм хэрхэн ажилладаг вэ?

Бид интернетээр захиа явуулах, хайлт хийж, хоорондоо чатлаж байхдаа эдгээр нь хэрхэн ажилладаг талаар ер нь боддоггүй. Энэ ч аргагүй бид энэ тохиолдолд хэрэглэгч болохоос боловсруулагч биш. Програм зохиогчдын үүрэг нь хэрэглэгчдийн хийж байгаа үйлдлүүдийн нарийн механизмыг тэднээс нууж харин ойлгомжтой эвтэйхэн ажиллах интерфейсыг бий болгох юм. Харин бид одоо програм бичиж сурах гэж байгаа болохоор түүнийг хэрхэн ажилладаг зарчмыг мэдэх хэрэгтэй.
Эхний ээлжинд хэрэглэгчийн болон серверийн програмын хоорондын ялгааг ойлгох хэрэгтэй. PHP нь серверийн програмын хэл юм. Учир нь програм нь бүхэлдээ сервер дээр биелэгдэнэ. PHP нь хөрвүүлэгчтэй (интерпретатор) хэл. Өөрөөр хэлбэл машины кодод хөрвүүлж бие даан ажиллах чадвартай програм үүсгэдэггүй.
Сервер гэдэг нь бусад компьютерт өөрийн боломж (нөөц) ийг ашиглалуулдаг комьпютер гэж ойлгож болно. Сервер нь хэрэглэгчтэй ажиллана.
Хэрэглэгч гэдэг нь серверын боломжийг ашигладаг компьютер. Хэрэглэгч нь серверт (web server) тусгай програмаар боловсруулагддаг шаардлагаар дамжин хандана.
Веб сервер гэдэг нь хэрэглэчдийн шаардлагыг боловсруулах тусгай програм хангамж юм.
PHP програм хэрхэн ажилладагийг жишээн дээр авч үзье. http://www.e-surgalt.com/index.php гэсэн URL -д хэрэглэгч хандсан гэе. Тэгвэл

  • Хэрлэгчийн броузер хаягийг зохих ёсоор боловсруулан шаардлага үүсгээд веб серверт дамжуулна. Веб сервер шаардлагыг уншаад тохирох index.php файлыг олно
  • PHP код биелэгдэнэ.
  • Сервер програмын үр дүнд гарсан HTML кодыг хэрэглэгчийн броузерт буцаана.
  • Броузер кодыг боловсруулан дэлгэцэнд гаргана

Ийм технологийн давуу тал нь хэрэглэгчийн шаардсан хуудасыг сервер дээр програмын аргаар динамик байдлаар гарган авдагт оршино. PHP нь олон төрлийн өгөгдлийн сантай ажиллах боломжтой байдаг болохоор хуудасыг үүсгэх материалуудыг санд хадгалана. Одоо ихэнх веб сайтууд дээрх технологийг ашиглан ажилладаг.

Шаардлагатай програм хангамж

PHP хэлийг сурахад бидэнд веб сервер болон PHP хөрвүүлэгч хэрэгтэй. Веб сервер нь заавал алслагдсан тусгай сервер байх албагүй. Хэлийг судлах явцад та заавал интернетэд холбогдох хэрэггүй. Тэгэхээр бид өөрийн компьютераа веб сервер, хэрэглэгч компьютер болгоно. Ийм шаардлагыг бүрэн хангах програм бол XAMPP пакет юм. Энэ пакет нь таны компьютерт PHP –г судлахад шаардлагтай бүх програмыг суулгаж өгнө. Пакетыг (http://www.apachefriends.org/en/xampp.html) татан авч болно. Аль болох сүүлийн хувилбар байвал сайн. Пакет нь Apache веб сервер, PHP хөрвүүлэгч, MySql баазыг багтаасан байдаг. Компьютерт локал веб сервэр суулгах. Үүнээс гадна PHP кодыг бичих редактор хэрэгтэй. Энэ зорилгод Notepad байхад хангалттай.
PHP нь хэрэглэгчид HTML код буцаадаг гэж дээр дурдсан. Иймээс та HTML-ийн талаар тодорхой ойлголттой байх хэрэгтэй. HTML-ийн талаар үзэхийг хүсвэл HTML хэлний хичээлүүдээс үзэж болно.

Санамж. Текстэд илүү код оруулдаг WordPad гэх мэтийн програмыг редактораар ашиглах нь кодын ажиллагаанд нөлөөлж болохыг анхааруулъя.

Мэдээлэл таалагдсан бол найзуудтайгаа хуваалцаарай.

  Нээгдсэн тоо: 2728 Бүртгүүлэх

Функц гэсэн ойлголт нь маш дээрээс түүхтэй. Анх машины кодоор програм зохиож байх үеэс програм зохиогчид машинтай нэг хэлээр ойлголцохын тулд нэг тэгүүдийг (01) команд болгон хувиргасны үр дүнд команд үүссэн. Шийдэх бодлогын цар хүрээ ихэссэнтэй уялдан командын тоо нь геометр прогресоор өссөн. Энэ үед програм зохиогчид командуудыг нэг блок болгон нэр өгч ашиглаж болох бүтцийг санаачилсан байна. Үүнийг процедур гэдэг. Ингэснээр програмын кодыг жижигхэн ойлгомжтой болгоход асар их түлхэц болсон. Цаашид процедурууд нь оролтын параметруудтай болж хөгжсөн бөгөөд эцэст нь ямар нэгэн үйлдэл хийгээд зогсохгүй утга буцаадаг функц гэсэн ойлголт гарч ирсэн. PHP –д процедур гэсэн ойлголт байдаггүй. Утга буцаадаг ч бай үгүй ч бай бид ганцхан функц гэсэн ойлголтыг хэрэглэнэ. PHP нь маш олон дотоод функцтэй. Үүнээс гадна бусад програмчлалын хэлний адилаар PHP нь програмын код дотор өөрийн функцыг үүсгэх боломжтой. Эдгээрийн голдуу хэрэглэгчдийн функцууд гэдэг. Бид хичээлдээ яг энэ төрлийн функцуудын талаар түлхүү авч үзэх болно.

  Нээгдсэн тоо: 1779 Төлбөртэй

Интернет сайтад тодорхой хугацаанд хичнээн хүн зочилсон, тухайн цаг мөчид хэдэн хүн зочилж байгаа, хуудаст хамгийн сүүлд хэзээ хандалт хийсэн гэх мэтийг мэдэх шаардлага гардаг. Эдгээрийг болон бусад олон асуудлыг шийдэхэд PHP –гийн цаг хугацааны функцуудыг ашиглана.

PHP –н цаг хугацааны онцлогууд.

PHP –д одоо хэдэн цаг болж байгааг мэдэхэд time() функцыг ашигладаг.

<HTML>
<HEAD>
<TITLE>Системийн цагийг гаргах</TITLE>
</HEAD>
<BODY>
<?php
echo time(); // 1258599589 утгатай мэдээлэл гарна
?>
</BODY>
</HTML>

  Нээгдсэн тоо: 1856 Төлбөртэй

Яагаад зөвхөн мөрний тухай тусгай хичээл байгаа талаар та гайхаж байж магадгүй. Өнгөцхөн харвал мөр гэдэг нь String гэсэн төрөл бүхий хувьсагч гэдгээс тэгж харагдаж болох талтай. Гэхдээ PHP -д мөртэй үр дүнтэй ажиллахын тулд энэ сэдвийг гүнзгий ойлгосон байх шаардлагатай.

Мөр гэдэг нь String төрөлтэй хувьсагч ба үнэндээ бол тэмдэгтүүдийн багц юм.

Мөрийг дараах байдлаар тодорхойлж болно.

$string_1="Сайн байна уу";          // давхар хашилттай мөр
$string_2='Сайн байна уу';            // дан хашилттай мөр

Мөрийг тодорхойлох нь хувьсагчид утга олгохтой яг ижилхэн хийгдэж байгаа хэдий ч нэг эсвэл давхар хашилтыг мөр дотор гаргах үед асуудал гарахаар байна. Хэрвээ бид

$str="Тэр "сайн байна уу" гэж хэлэв";
echo $str;

гэсэн кодыг бичвэл програмын ажиллагаа нь мөрөнд утга олгох оператор дээр алдаа өгөх болно. Учир нь мөр гэдэг нь хамгийн ойрхон байрлах хашилтын хоорондох тэмдэгтүүдийн багцыг хэлнэ. Иймд дээрх код нь алдаа өгнө. Энэ байдлаас гарахын тулд бид (\) налуу зураас тэмдэгтийг ашиглана. Тэгвэл дээрх кодыг

  Нээгдсэн тоо: 4011 Төлбөртэй

Обьект хандалтат программчлалын үндсэн ойлголт бол класс болон обьект байдаг. Обьект хандалтат программчлалын талаар олон зүйлийг бичиж болох хэдий ч класс обьектын талаарх ойлголтыг сайн авсан байхад бүх зүйлүүд ойлгомжтой болоод ирэх болно. Багахан хэмжээний эсхүл нэг зохиогчтой программд энэхүү технологийг ашиглах нь илүүц мэт санагдаж болох ч та Php хэлийг эзэмшин программ зохиох гэж байгаа бол ОХП -ийг заавал ойлгон авсан байх хэрэгтэй. Класс обьектыг тодорхойлж байдаг учраас классын тодорхойлолтоос эхлэе. Хичээлийн жишээнүүдийг шууд туршаад үр дүнг хараад явбал илүү ойлгомжтой. Жишээг туршихын тулд та компьютераа локал сервер болгосон байх хэрэгтэй.

Цэсийг нээх хаах ажиллагааг хариуцах компонентийг боловсруулсан тул энэ хичээлээр програмийн удирдах цэсийг…

Нээгдсэн тоо : 6

 

Математикийн үйлдлүүдэд нэг ба тэг тоонууд онцгой шинжүүдтэй. Үржих үйлдэлд нэг ба тэг

Нээгдсэн тоо : 10

 

Давталт (Iterator) паттерн нийлмэл обьектын бүх элементүүдэд тэдгээрийн дотоод бүтцийг задлахгүйгээр хандах абстракт интерфейсийг тодорхойлдог. C# хэл дээр…

Нээгдсэн тоо : 13

 

Тодорхой нөхцөлд жишээ нь тоог тэгд хуваах гэх мэт тохиолдолд систем өөрөө онцгой нөхцлийн генерацийг хийдэг. Гэхдээ C#

Нээгдсэн тоо : 15

 

Програмийг удирдах цэсийг нээх болон хаах ажиллагааг хариуцах компонентийг боловсруулъя. Үүний тулд төслийн components хавтаст Navigation хавтасыг үүсгээд…

Нээгдсэн тоо : 17

 

Арифметикийн үндсэн 4 үйлдлийн нэг бол үржих. Нэмэх , хасах үйлдлийн талаар…

Нээгдсэн тоо : 14

 

Шаблоны арга (Template Method) хэв дэд классуудад алгоритмын бүтцийг өөрчлөхгүйгээр зарим алхамуудыг дахин тодорхойлох боломж олгосон ерөнхий алгоритмыг…

Нээгдсэн тоо : 17

 

Гурвалжны медиантай холбоотой бодлогууд шалгалт шүүлэгт ихээр орж ирдэг. Иймээс гурвалжны медиан, түүний шинжүүдийг бүрэн мэддэг байх хэрэгтэй.

Нээгдсэн тоо : 23

 

Бүх онцгой нөхцлүүдийн суурь бол Exception төрөл. Төрөлд онцгой нөхцлийн талаарх мэдээллийг авч болох хэдэн шинжийг тодорхойлсон байдаг.…

Нээгдсэн тоо : 22

 
Энэ долоо хоногт

илэрхийллийг хялбарчил

Нээгдсэн тоо : 996

 

ABCD трапецийн бага диагонал BD=6 бөгөөд суурьтай перпендикуляр. Трапецийн AD=3, DC=12 бол B, D мохоо өнцгийн нийлбэрийг ол.

Нээгдсэн тоо : 2220

 

Геометрийн шалгалтанд сурагчид шалгалтын асуултуудаас нэг асуулт ирнэ. Сурагч "Дотоод өнцөг" сэдвийн асуултуудад хариулах магадлал 0,35 харин "Багтаасан тойрог" сэдвийн асуултуудад хариулах ммагадлал 0,2 байжээ. Шалгалтын асуултуудад энэ хоёр сэдэвт хоёуланд зэрэг хамаарах асуулт байхгүй бол сурагчид энэ хоёр сэдвийн аль нэгэнд нь хамааралтай асуулт ирэх магадлалыг ол.

Нээгдсэн тоо : 550