ЕБС -д матриц, хуурмаг тоо, вектор гэх зэрэг хэдэн сэдвийг өнгөцхөн үздэгээс болоод сурагчид ийм төрлийн бодлогуудыг бодохдоо тааруухан байдаг. Ямарч бодлогыг шийдэхэд онолын мэдлэг заавал хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл бодлогын шийдийг гаргаж буй томьёо, теорем, аргачлалын учрыг ойлгоогүй эсхүл дутуу ойлголтоос л алдаа гаргадаг. Хичээлээр матрицийг үйлдлүүдийн талаар үзье.
2019 оны математикийн элсэлтийн шалгалтын материалд матрицийн үйлдлийн бодлогууд нилээд хэд орж ирсэн байсан.

Математикт илэрхийлэл гэж юуг хэлэх вэ? Илэрхийлэлд хувиргалт хийх ямар хэрэгтэй вэ? гэсэн асуултууд танд сонин санагдаж магад. Учир нь эдгээр ойлголтууд бол математикийн үндэс юм. Математик бүхэлдээ илэрхийлэл, тэдгээрийн хувиргалтаас бүрдэнэ. Ойлгомжгүй байна уу. Тайлбарлая. Маш нүсэр бичлэгтэй, төвөгтэй жишээ байлаа гэе. Та математикт сайн тул айгаад байх зүйлгүй гэж бодъё. Тэгвэл шууд хариуг нь хэлж чадах уу? Үгүй шүү дээ.
Та энэ жишээг бодох л болно. Мэдээжээр ямар нэгэн дүрмийн дагуу алхам алхамаар жишээг хувирган эмхэтгэл хийнэ. Өөрөөр хэлбэл илэрхийлэлд хувиргалт хийнэ. Эдгээр хувиргалтуудыг хир сайн хийх нь таныг математикт төчнөөн сайныг илтгэнэ. Хэрвээ та хувиргалтыг зөв хийж чадахгүй бол математикт та юу ч хийж дийлэхгүйд хүрнэ. Ийм байдалд орохгүйн тулд илэрхийллийн тухай энэ удаа авч үзье. Илэрхийллийн хувиргалт хийж сурах нь бодлого бодох үндэс. Үүнийг сураагүй бол ямарч бодлогыг бодох талаар санаад ч хэрэггүй. Тэгэхлээр эхлээд математикт илэрхийлэл гэж юуг ойлгох, тоон болон алгебрын илэрхийлэл гэж юу болохыг тодруулъя.

Ямар нэгэн муруй хавтгай дээр /Зур. 94/ A, B, C гэсэн гурван цэг байна гэж үзээд эдгээр цэгүүдийг дайруулан P огтлогч хавтгайг татъя. B, C цэгүүдийг A цэг рүү хоёр өөр чиглэлээр хөдөлгөе. Тэгвэл P хавтгай нь B, C цэгийг хаана авсан, A цэг рүү явж байгаа замаас хамаарахгүйгээр ямар нэгэн Q хязгаарын байрлал руу тэмүүлэх болно. Q хавтгайг A цэг дэх шүргэгч хавтгай гэнэ.
Гадаргуун зарим цэгүүд шүргэгч хавтгайгүй байж болно. Жишээ нь: Конусын оройд шүргэгч хавтгай байхгүй.

Бөөрөнхий гадаргуун шүргэгч P хавтгай нь /Зур. 95/ шүргэлтийн цэг A -д татсан OA радиустай перпендикуляр байна. Бөөрөнхий гадаргуу ба шүргэгч хавтгай нь шүргэлтийн цэг гэсэн ганцхан ерөнхий цэгтэй байдаг.

Хасах үйлдэлд нэмэх үйлдлийнх шиг байр солих, бүлэглэх гэх мэт дүрмүүд байдаггүй тул үйлдлийг цээжээр хийхэд сурагчдад эхний үедээ хүндхэн байж болох талтай. Хасах үйлдэл бүрд баганаар хасах аргыг ашиглаж болох ч цаас, харандаа, үзэг гээд зүйлүүд хэрэгтэй болно. Иймээс цөөн оронтой тоонуудын хасах үйлдлийг цээжээр хийхэд ашигладаг аргачлалуудын талаар авч үзье.