Абсалют хэмжээ /модул/

Модул гэдгийг сөрөг тооны хувьд « – » тэмдгийг « + » тэмдгээр солиход гарах эерэг тоо харин эерэг тоо болон тэгийн хувьд энэ тоо өрөө байна гэж ойлгоно. Тооны абсалют хэмжээ /модул/-ийг тэмдэглэхдээ тухайн тоог хоёр босоо зураасын дунд бичдэг.

Жишээ.
| -5 | = 5, | 7 | = 7, | 0 | = 0 г.м

Нэмэх

Ижил тэмдэгтэй хоёр тоог нэмэхдээ тэдгээрийн абсалют хэмжээг нэмээд гарсан нийлбэрт ерөнхий тэмдгийн нь тавина.

Жишээ.
( + 6 ) + ( + 5 ) = 11; ( - 6 ) + ( - 5 ) = - 11.

Өөр тэмдэгтэй хоёр тоог нэмэхдээ абсалют хэмжээ нь их тооноос абсалют хэмжээ нь бага тоог хасаад гарсан үр дүн нь абсалют хэмжээ нь их тооныхоо тэмдгийг авна.

Жишээ.
( - 6 ) + ( + 9 ) = 3; ( - 6 ) + ( + 3 ) = - 3.

Аравтын бутархайг үржүүлэх.

Эхлээд бутархайг аравтын таслалыг тооцохгүйгээр бүхэл тоон адилаар үржүүлнэ. Гарсан үржвэрийн аравтын орон нь үржигдхүүнүүдийн аравтын орнуудын нийлбэртэй тэнцүү байна.

Санамж: Үржвэрийн аравтын таслалыг тавихаас өмнө сүүлийн тэгийг устгаж болохгүй.

Жишээ.

Үржигдхүүнүүдийн аравтын орнуудын нийлбэр 3+4=7. Үржвэрийн нийт цифр 6 байгаа учраас үржвэрийн зүүн талаас нэг тэг нэмээд тэгийн өмнө аравтын таслалыг тавина. 0.0197056

Нэгийн хэсэг эсвэл түүний хэд хэдэн хэсгийг энгийн бутархай гэдэг. Нэгийг ижилхэн хэсэгт хувааж байгаа тоог хуваар гэнэ. Хуваагдсан хэсгүүдээс авсан тоог хүртвэр гэнэ. Бутархайг дараах байдлаар бичнэ.

Хэрвээ хүртвэр нь хуваариасаа бага байвал бутархай 1 ээс бага бөгөөд бутархайг зөв бутархай гэдэг. Хэрвээ хүртвэр хуваартайгаа тэнцүү бол бутархай 1 тэй тэнцүү харин хүртвэр нь хуваариасаа их бол бутархай 1 ээс их байна. Ийм бутархайг засагдах бутархай гэдэг. Хүртвэр нь хуваарьтай үлдэгдэлгүй хуваагдаж байвал энэ бутархай ноогдвортой нь тэнцүү байна. 63/7=9.
Үлдэгдэлтэй хуваагдаж байвал засагдах бутархайг холимог тоогоор илэрхийлнэ.

ЕБС-ын ахлах ангид математик анализын эхлэл болох хязгаар, уламжлал, интеграл зэрэг сэдвүүдийг эхлэл байдлаар үздэг. Эдгээр сэдвүүдийг сайн ойлгох нь цаашид их сургуульд дээд математикийн хичээлүүдэд амжилттай суралцах үндсэн суурь болдог. Хэдийгээр сэдвүүдийг эхлэлийн хэмжээнд үздэг ч ерөнхий шалгалт дээр дээрх сэдвийг хамарсан бодлогууд тогтмол орж ирсэн байдаг. Сурагчид сэдвүүдийн талаар баттай суурь мэдлэг олж аваагүйн улмаас бодлогыг бодохдоо алдаа гарган оноо алдах үзэгдэл их түгээмэл харагддаг. Сэдвүүд ЕБС-ын математикийн хичээлийн агуулга дотроо арай хүндхэн хэсэгт орох ч утгыг нь зөв ойлгосон тохиолдолд тийм ч аймшигтай зүйлүүд биш. Энэ хичээлээр бид хязгаар гэж юу болох түүнийг хэрхэн ойлгохыг авч үзнэ. Хязгаарыг сайн ойлгосон байхад уламжлал, интегралыг ойлгоход амархан.