Шатрын дүрмийн мэдлэгээс үүдэн өрсөлдөгчдийн хооронд маргаан гарах нь элбэг байдаг. Энэ хичээлд бид тоглолтыг дэг журамтай байлгахад шатарчин бүр баримталж байх ёстой үндсэн дүрмүүдийг авч үзнэ.

Хүрсэн бол нүү

Нүүх ээлж нь болсон шатарчин (санаатай эсвэл санамсаргүй аль нь ч бай) өөрийн шатарт хүрсэн л бол түүгээр нүүх ёстой. Хэрвээ шатарчин эсрэг талынхаа шатарт хүрсэн бол түүнд ашиггүй байсан ч хүрсэн шатраа идэх ёстой. Шатарчны хүрсэн өөрийн шатар нь боломжит нэг ч нүүдэлгүй, мөн түүнчлэн түүний хүрсэн эсрэг талын шатарыг идэх ямарч бололцоогүй бол ямар нэгэн үр дагаваргүй өөрийн хүссэн нүүдлээ хийдэг. Өөрөөр хэлбэл ямар нэгэн торгууль байх ёсгүй. Шатарчин өөрийн болон хүний шатарт нэгэн зэрэг хүрсэн бол эсрэг талын шатрыг өөрийн шатраар идэх ёстой. Эхлээд өөрийн шатарт хүрээд дараа нь тухайн шатраар идэх боломжгүй эсрэг талын шатарт хүрсэн бол хүрсэн өөрийн шатраар дурын нүүдлээ хийнэ.
Шатруудынхаа эвгүй өрөгдсөн байрлалыг цэгцлэх хэрэгтэй бол зөвхөн өөрийн нүүдэл хийх ээлжинд өрсөлдөгчдөө цэгцлэх тухайгаа мэдэгдээд дараа нь шатартаа хүрнэ. Мэдэгдээгүй бол хүрсэн бол нүү дүрэм үйлчлэх болно.

Аливаа зүйлийг сайн суръя гэвэл онолын мэдлэгээ зутаатгах зайлшгүй шаардлагатай. Онолгүйгээр шатрыг практикаар сурсан хүмүүс шатрын зэрэгтэй эсхүл мастертай тоглох үед ялгаа илт харагдана. Хэн ч илүү нүүхгүй мөртлөө зэрэг өндөртэй буюу онолын мэдлэгтэй хүмүүс таниас илүү нүүчихсэн мэт байрлалтай болон танд нүүх ч нүүдэл олдохоо болино. Зэрэг дэвгүй хүмүүс ч хоорондоо тоглоход онолын мэдлэг илүүтэй нь эхнээсээ илүүрхээд байдаг. Үүнийг манайхан сайн тоглодог гэж ярьдаг. Үнэндээ бол таны өрсөлдөгч таниас онолын мэдлэгээр илүү байгаагийн шинж. Иймээс шатрын гараануудыг судлан тоглох чадвараа дээшлүүлэхийг урьж байна.

Туршлага багатай шатарчдын тоглолтыг ажиглаж байхад шатарчид гарааны зарчмын дагуу зөв нүүдлүүдийг хийн өргийн эхлэлийг амжилттай давсаны дараа миттельшпилд шилжих үед захын хүүнүүдээр нүүх, бэрсээр ямар нэгэн үндэслэлгүй дайралт хийх зэргээр сонин нүүдлүүд хийж эхэлдэг. Өөрөөр хэлбэл зорилгогүй мэт болдог.
Туршлагатай шатарчид ихэнхдээ үүссэн нөхцөл байдлыг дүгнэн үзээд ямар нэгэн цаашдын төлөвлөгөөг сонгодог. Тодорхой онол болон практикийн мэдлэгтэй шатарчид л үүссэн нөхцөлд үнэлгээ өгөн төлөвлөгөөг сонгож чаддаг. Тэгвэл эхлэн суралцагчид яах вэ? Шатрын өргийн үндсэн тулаан болдог миттельшпилд тэд яах хэрэгтэй вэ? гэсэн асуулт зүй ёсоор гарч ирнэ.

1.e4 c6 нүүдлээр эхлэх хагас нээлттэй гарааг Английн Горацио Каро, Австрийн Маркус Канн нарын шатарчдын нэрүүдээр нэрлэсэн. Гарааг анхлан Австрийн шатарчин боловсруулсан бөгөөд харин 1886 онд Английн шатарчин гарааны дэлгэрэнгүй судалгааг хийн нийтлүүлсэн байдаг. Каро - Канний хамгаалалтын том мэрэгжилтнүүдийн нэг бол дэлхийн 12 дахь аварга Анатолий Карпов юм.

Шатрын гараануудыг судлан мэдснээр таны тоглолтын ур чадвар мэдэгдхүйц дээшлэнэ гэдэгт итгээрэй. Өөрийгөө хөгжүүлэх, төлөвших, сэтгэн бодох чадвараа дээшлүүлэхэд шатар онцгой ач холбогдолтой гэдэгтэй хэн ч маргахгүй болов уу. Манай улс нилээд хэдэн жилийн өмнө шатрыг сургуулийн програмд оруулах тухай ярьж байсан ч өнөөг хүртэл оруулаагүй л байна. Шатрыг сургуулийн програмд оруулаад байх бараг шаардлагагүй гэж би үздэг. Яагаад гэвэл шатарыг сурахад онцын хүндрэлгүй хүүхдүүд хүмүүсийн тоглохыг харж байгаад л сурдаг энгийн тоглоом. Харин шатарт амжилт үзүүлэн мастеруудын хэмжээнд хүрч тоглохын тухайд үүнийг ЕБС-ийн хэмжээнд зааж сургах боломжгүй зүйл. Бүх хүмүүс мастеруудын түвшинд тоглох ч боломж бололцоогүй. Гэхдээ хүн бүр шатар тоглодог байвал амьдралд чухал нэмэртэй гэдэгт эргэлзэх хэрэггүй. Иймээс хүн төрөлхтөн эрт дээр үеэс бодон олж хөгжүүлсэн энэхүү гайхамшигт тоглоомыг /спорт/ өөрөө болон үр хүүхэддээ заавал заан сургаарай.

Танд амжилт хүсье.