Өмнөх хичээлүүдээр бид өгөгдлийн төрлүүд, үйлдлүүд, цикл, нөхцөлт бүтэцүүд, массив, арга гээд C# програмчлалын хэлний суурь ойлголтуудыг үзсэн. C# бол бүрэн хэмжээний обьект хандлагат хэл. ОХП -ийн аргачлал орчин үед маш өргөн дэлгэрсэн тул өргөн дэлгэрсэн програмчлалын хэлүүд бүгд энэ парадигмийг дэмждэг. Энгийнээр ОХП -нь програмийг өөр хоорондоо харилцан холбогдож ажиллах обьектууд байдлаар зохиох аргачлал юм. Цаашид програмчлалын илүү нарийн ойлголтуудыг судлаж эхлэх учраас өмнөх хичээлүүдийг үзсэн байхыг зөвлөе.

Програмчлалын C# хэлэнд өгөгдлийн энгийн төрлүүдээс гадна enum буюу дурдах /тоолох/ гэсэн төрөл бий. enum төрөл логик холбоотой тогтмолуудаар илэрхийлэгдэнэ.

Төрлийг enum оператороор зарладаг.

enum нэр
{
    // тоологын утгууд
    утга1,
    утга2,
    .......
    утгаN
}

enum араас тооллогын нэрийг өгнө. Дараа нь хаалтанд таслалаар тусгаарлан тооллогын утгууддыг тогтмолуудыг бичнэ.

switch/case бүтэц илэрхийллийн утгыг утгуудын багцтай харьцуулан утга тохирсон бол тодорхой кодийг биелүүлдэг.

switch бүтцийн албан ёсны тодорхойлолт

switch (илэрхийлэл)
{
    case утга1:
        илэрхийллийн утга утга1-тэй тохирох үед ажиллах код
        break;
    case утга2:
        илэрхийллийн утга утга2-тэй тохирох үед ажиллах код
        break;
    //.............
    case утгаN:
        илэрхийллийн утга утгаN-тэй тохирох үед ажиллах код
        break;
    default:
        илэрхийллийн утга утгуудын багцад байхгүй үед ажиллах код
        break;
}

switch түлхүүр үгийн араас хаалтад харьцуулах илэрхийллийг өгнө.

Өөр функцийн дотор тодорхойлогдсон функцийг локал функц гэдэг. Локал функц тухайн аргын хүрээнд хийгдэх үйлдлүүдийг агуулдаг. Локал функцийг ойлгохын тулд хоёр тоон массивийн нийлбэрийг харьцуулах Compare аргыг

void Compare(int[] numbers1, int[] numbers2)
{
    int numbers1Sum = 0;
    int numbers2Sum = 0;

    foreach (int number in numbers1)
        numbers1Sum += number;

    foreach (int number in numbers2)
        numbers2Sum += number;

    if (numbers1Sum > numbers2Sum)
        Console.WriteLine("numbers1 массивийн тоонуудын нийлбэр их");
    else
        Console.WriteLine("numbers2 массивийн тоонуудын нийлбэр их");
}

int[] numbers1 = { 1, 2, 3 };
int[] numbers2 = { 3, 4, 5, 6, 7 };

Compare(numbers1, numbers2);

гэж тодорхойльё.

Өөрөө өөрийгөө дуудах функцийг рекурсив (recursion) гэж нэрлэдэг. Рекурсивийг мэдээлэл зүйн үндсэн ойлголтуудын нэг гэж үздэг. Асуудлын шийдлийн энэхүү арга нь математик индукцтэй төстэй. Өөрөөр хэлбэл функц өөрийгөө дуудахын тулд эхлээд функцийг өөр утгатайгаар дуудсан үр дүнг авсан байх хэрэгтэй болдог.
Функц өөрөө өөрийгөө дуудах ажиллагаа програмчлалын ихэнх хэлүүдэд байдаг тул ухагдхууныг ойлгон хэрэгжүүлж сурсан байх хэрэгтэй. Рекурсивийн (recursion) хэрэгжүүлэлтийг тодорхой шийдлүүд дээр харцгаая.

Өмнөх хичээлүүдийн бүх жишээнүүдэд тогтмол тооны параметерүүдийг ашигласан. Харин params түлхүүр үгийг ашиглан аргад тодорхойгүй тоотой параметрийг дамжуулж болно.

void Sum(params int[]  numbers)
{
    int result = 0;
    foreach (var n in numbers)
    {
        result += n;
    }
    Console.WriteLine(result);
}
 
int[] nums = { 1, 2, 3, 4, 5};
Sum(nums);
Sum(1, 2, 3, 4);
Sum(1, 2, 3);
Sum();

C# -д аргад параметрийг утгаар ба холбоосоор дамжуулах гэсэн хоёр арга байдаг.

Параметрийг утгаар дамжуулах

Параметрийг дамжуулах хамгийн энгийн арга бол утгаар нь дамжуулах юм. Энэ бол параметрийг дамжуулах ердийн арга.

void Increment(int n)
{
    n++;
    Console.WriteLine($"Increment аргад дамжуулсан параметрийн утга: {n}");
}

int number = 5;
Console.WriteLine($"Increment аргын өмнөх number хувьсагч: {number}");
Increment(number);
Console.WriteLine($"Increment аргын дараах number хувьсагч: {number}");

Консолийн гаралт

Арга утга эсхүл ямар нэгэн үр дүнг буцааж болно. Өмнөх хичээлүүдэд тодорхойлсон аргууд void төрлийн буюу ямар нэгэн утга буцаахгүйгээр тодорхой үйлдлүүдийг хийж байсан. Аргаас утга буцаахдаа return операторийг хэрэглэх бөгөөд операторийн араас буцаах утгыг өгдөг.

return буцаах_утга;

Жишээ нь string төрлийн утга буцаах аргыг тодорхойльё.

string GetMessage()
{
    return "Hello";
}

GetMessage аргын тодорхойлолтод string төрлийг заасан учраас арга мөр буцаах ёстой. Иймээс аргын биед return операторийг ашиглаад араас нь буцаах мөрийг заасан.

Аргууд хичээлд тодорхойлсон SayHello арга

void SayHello()
{
    Console.WriteLine("Hello");
}
 
SayHello(); // Hello

консолд мэдээллийг үзүүлдэг. Арга консолд нэг ижил мэдээлэл үзүүлж байгаа нь түүний сул тал. Аргаас консолд үзүүлэх мэдээллийг түүнд гаднаас дамжуулан динамикаар тодорхойлбол илүү байхаар. C# -д үүнийг параметрүүд ашиглан шийддэг.

Жич: C# хэл ОХП-ийн аргачллалыг бүрэн дэмждэг тул кодийг голдуу классууд дээр суурилан бичдэг. Класс дотор зарлагдсан функцуудийг арга /method/ гэж нэрлэдэг тул ердийн функцийг ч арга гэж нэрлээд байгаа шүү.

Хувьсагчид утгыг хадгалдаг бол аргууд тодорхой үйлдлийг хийх командуудын багцыг агуулдаг. Үнэндээ арга гэдэг нь тодорхой үйлдлийг хийх нэрлэгдсэн кодийн блок.
Аргын ерөнхий иодорхойлолт

[модификатор] буцаах_утгын_төрөл аргын_нэр([параметрүүд])
{
    // аргын бие
}

байна. Модификатор, параметрүүд заавал байх албагүй.